Türklerin Orta Asya’dan Göçleri

Esasen tarih konusu içinde yer alsa da konu göçlerden açılınca coğrafya konularında da işlenen Orta Asya’dan göçler, insanların kitleler halinde yer değiştirdiği ilk göçlerden (bildiğimiz) birisidir. Biraz konuyu irdeleyince her kafadan bir ses çıkmakta kimisi Orta Asya’dan gelenler bizim atamızdır derken kimileri de bizim Asyalıya benzer bir halimiz var mı? diye tartışmaktadır. Onlar tartışa dursun müfredatta varsa doğrudur! Biz onlardan bahsedelim.

Türklerin Orta Asya’dan Göçleri

Türklerin binlerce yıl boyunca hareket halinde bulunmaları, ana yurtlarından çıkarak Dünya’nın çeşitli bölgelerine yayılmaları büyük bir tarihi oluşumdur. Özellikle Hun ve Oğuz göçleri uzun mesafeler aşılarak yapılmıştır. Bir milletin yaşadığı toprakları terk etmesi kolay değildir. Aşağıdaki sebeplerden dolayı Türkler ana vatanlarını bırakarak, başka coğrafyalara göç etmek zorunda kalmışlardır;

Orta Asya’dan Göçlerin Sebepleri

1. İklim değişikliği,
2. Kuraklığın artması, yağışların azalması,
3. Ana yurt topraklarının verimsizleşmesi,
4. Geçimini hayvancılıktan sağlayan Türklerin zengin otlak alanları arayışına girmesi,
5. Bölgede nüfus miktarının ve yoğunluğunun artması,
6. Geçim kaynaklarının yetersiz kalması,
7. Sıcaklık, susuzluk ve az beslenmeden dolayı hayvanlar arasında görülen salgın hastalıklar,
8. Boylar arasında görülen siyasi anlaşmazlıklar ve savaşlar,
9. Dış baskılar (Çin ve Moğol baskısı)
10. Yeni ülkeler fethetme ve yeni yurt kurma düşüncesi

Hayvanların beslenmesi, çeşitli gıda maddeleri, giyim eşyası gibi ihtiyaçların karşılanması için iklimi elverişli zengin topraklar gerekiyordu. Bu nedenle önceleri verimli topraklara sahip ve nüfusu az olan komşu ülkelere göçler yapıldı. Zamanla buraların da yeterli olmadığı görüldü ve yeni yerler aranmaya başlandı. Böylece ekonomik ve ticari yönden daha iyi imkanlara sahip diğer topraklara göçler başladı.

Orta Asya’dan Göçlerin Sonuçları;

1. Orta Asya Kültür ve Medeniyeti dünyanın değişik bölgelerine taşınmıştır.
2. Orta Asya’da kalan Türkler, ilk Türk Devleti olan Asya Hun Devletini kurmuşlardır.
3. Türk boyları gittikleri yerlerde yeni Türk Devletlerini kurarlarken, bazı devletleri de yıkmışlardır.

KAVİMLER GÖÇÜ

4. yüzyılın sonlarına doğru gerçekleşen Kavimler Göçü, tarihteki en büyük kitlesel göç hareketlerinden biridir. Bu yüzyılın sonlarına doğru değişen dünya iklimi, birçok kavmin yaşam alanı olan Orta Asya iklimini olumsuz yönde etkilemiştir. Kuzeye doğru çekilen buzullar Orta Asya iklimini değiştirmiştir. Sıcaklığa bağlı olarak oluşan kurak iklim, bu alanda yaşayan toplulukları, daha uygun iklim koşullarının hüküm sürdüğü bölgelere göç etmeye zorlamıştır. Çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu bu kavimler, çeşitli göç yolları izlemişlerdir.

Göç Yolları;

Kuzeye, Sibirya’ya gidenler.
Doğuya, Çin ve Uzak Doğu ülkelerine gidenler.
Güneye, Hindistan, Afganistan ve Çin’e gidenler.
Batıya; bir kısmı Hazar Denizinin kuzeyinden Karadeniz’in kuzeyine ve Avrupa’ya, bir kısmı Hazar Denizi’nin güneyinden İran, Irak, Suriye, Mısır ve Anadolu’ya gidenler. Aşağıdaki haritayı inceleyiniz.

orta-asya-goc-haritasi

Uzun yıllar süren göç hareketi, bu bölgelerde yaşayan kavimleri de daha ileriye doğru göçe zorlamıştır. Batıya doğru sürekli birbirini iten kavimler, sonunda Avrupa’ya kadar ulaşarak Kavimler Göçü’nü başlatmıştır.

Büyük göç hareketlerinde, iklim değişmeleri gibi coğrafi faktörlerin de insanlık tarihi üzerinde ne kadar önemli bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. İklim değişmelerinin sonucunda gelişen bu göç hareketi, mekansal olarak bütün bir Avrupa Kıtası’nın çehresini değiştirmiş ve yeni ırkların, yeni siyasal yapıların hatta yeni bir çağın başlamasına zemin hazırlamıştır.

Sevebilirsin...

  • Türklerin Orta Asya’dan Göçleri