Ölçme ve Değerlendirme Cevapları (Sayfa 158-159-160-161)

sayfa-158-159-160-161

7. Bölüm Ölçme ve Değerlendirme Cevapları (Sayfa 158, 159, 160, 161)

Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Türkiye’de toprak tiplerinin dağılışında hangi faktörlerin etkisi daha belirgindir?

Ana kayanın yapısı,
iklim,
yer şekilleri,
bitki örtüsünün dağılışı,
beşeri faktörler

2. Alüvyal toprakların tarım açısından önemini belirtiniz.

Akarsu biriktirmesi sonucunda oluşan alüvyal topraklar oldukça verimli topraklardır. Verimli olmasının yanında A horizonunun kalın olması üzerinde her türlü tarımsal faaliyetlerin yapılmasına imkan sağlar. Toprak faktörünün dışında tarım için sulama koşullarının da uygun olması gerekir. Alüvyal toprakları zaten akarsular oluşturduğu için bu toprakların yakınında su bolca bulunur. Genelde alüvyal topraklar deniz kenarında (delta) ve akarsu vadilerinde bulunmasından dolayı iklim ılıman olup bu alanlarda tarım gelişmiştir.

3. Çernezyomlar verimli olmalarına rağmen bu topraklarda fazla tarım yapılamaz. Neden?

Çernezyom topraklar dünyanın en verimli zonal toprakları olmasına rağmen, soğuk ve nemli bölgelerin toprağıdır. Bu alanlarda yaz mevsimi kısa ve serin olduğundan dolayı tarımsal faaliyetler için uygun değildir. Buna Türkiye’den Erzurum ve Kars tarafları örnek verilebilir.

4. Ülkemizde bitkilerin çeşitlenmesinde etkili olan faktörleri açıklayınız.

Türkiye’de yer şekillerinin kısa mesafelerde değişiklik göstermesi, yükselti değişimine ve beraberinde bir birinden farklı iklim tiplerinin oluşmasına neden olmaktadır. Her iklim tipinin kendine has bitki örtüsünü barındırmasından dolayı iklim çeşitliliği, bitki örtüsü çeşitliliğini de arttırmaktadır. Temelde bitki çeşitliliğini iklim belirlemektedir.

5. Kuzey Anadolu Dağlarının kuzeye bakan yamaçlarıyla güneye bakan yamaçları arasındaki bitki örtüsü farklılıklarını yazınız. Bu farklılıklara yol açan faktörleri açıklayınız.

Karadeniz dağlarının denize bakan yamaçları bol yağış aldığından gür ormanlarla kaplıdır. İç kesimlere doğru gidildikçe soğuğa dayanıklı ağaç türleri ile bozkır bitki örtüsü görülür. Kıyıdan yamaç boyunca yükseldikçe sıcaklığın düşmesine bağlı olarak bitki örtüsünün de değiştiği görülür. Kıyıdan 800 metre yüksekliğe kadar yayvan yapraklı ağaçlar, 800 – 1500 metre arasında karışık yapraklı ormanlar, 1500-2000 metreye kadar olan alanda ise iğne yapraklı ormanlar, 2000 metreden daha yüksek alanlarda ise dağ çayırları görülür. Karadeniz dağlarının kuzey ve güney yamaçlarındaki bu değişimin nedenleri: iklim, bakı, karasallık – denizellik, nem, yağış ve hakim rüzgar yönü gibi koşulların farklılık göstermesidir.

6. Karadeniz kıyıları hariç, ülkemizin diğer yerlerinde genellikle tahrip edilen ormanların kendini yenilemesi zordur. Neden?

Türkiye’de iç kesimlerde bulunan ormanlar genellikle relikt (kalıntı) bitkilerdir. Eski dönemlerde oluşmuş ve değişen iklim koşullarına direnmeye çalışmaktadırlar. Tahribi sonucu tekrardan yetişmesi çok zordur. Eski dönemlerdeki daha sıcak, yağışlı ve nemli iklim yerini, az yağışlı ve kurak bir iklime bırakmıştır. Karadeniz kıyılarında yeterli yağış ve nem koşullarından dolayı ormanlar kendini kısa sürede yenileyebilirken, maalesef bu iç kesimlerde mümkün olmamaktadır.

7. Karadeniz kıyılarında deniz seviyesinde başlayan orman, güney kıyılarımızda daha üst seviyeler de başlamaktadır. Bu durumun nedeni açıklayınız.

Karadeniz kıyıları adı üstünde denize bakan yamaçlardır. Bu yamaçlarda yağış denizin etkisiyle daha düşük metrelerde balar ve bu alanlarda ormanlar oluşur. Güneye bakan yamaçlarda ise ormanlar için gerekli yağışlar ancak belli bir yükseltiden sonra oluşabilmektedir. Karadeniz dağlarının kuzeye bakan yamaçları deniz seviyesinden itibaren orografik (yamaç) yağışlarla ıslanırken, güney yamaçlarında yağış belli bir alanı (daha yüksekte) etkiler.

8. Türkiye’de neden muson iklimi görülmez?

Muson iklimi Dünya’da muson Asya’sı dediğimiz güney doğu asya kıyılarında ve bazı adalarda görülür. Aynı zamanda kara ve deniz dağılışının yanı sıra muson rüzgarının da etkisi ve devir etmesiyle bu bölgeye has bir iklim ortaya çıkar. Türkiye’nin bu alanda bulunmaması yada bu bölgeye has özel durumların görülmemesi Muson ikliminin Türkiye’de görülmesini imkansızlaştırır.

9. Japonya ve ABD’de görülen kasırgalar Türkiye’de neden görülmez?

Dünya’nın değişim yerlerinde; kasırga, tornado ve tayfun gibi isimlerle anılan tropikal rüzgarlar hızlı estiklerinden dolayı can ve mal kaybına sebep olurlar. Bu rüzgarlar yüksek basınç farklarının oluştuğu okyanusa kıyısı olan ülkelerde görülür. Türkiye’nin okyanusa kıyısı olmadığı için, Türkiye’de tropikal rüzgarlar  görülmez.

10. “Türkiye yakın zaman içerisinde toptan yükselmiştir” diyen bir kişi bu görüşünü savunurken neyi kanıt olarak gösterebilir?

Türkiye’de yaygın olan platoları,
Türkiye’nin dağlık ve yüksek bir ülke olmasını,
Akarsu faaliyetlerinin fazla olmasını,

11. Türkiye’nin yer şekillerinin oluşumunda buzulların etkisinin az olmasının sebebi nedir?

Türkiye orta kuşakta bulunduğundan dolayı buzulların etkisi ancak yüksek dağların zirveleriyle sınırlı kalmıştır. Eğer Türkiye kutuplara yakın alanlarda olsaydı buzulların etkisi çok daha fazla olacaktı.

12. Türkiye’ye gelen turist kafilesi sıcak su kaynaklarının yoğun olarak görüldüğü alanlara geziler düzenlemişler ve kendi ülkelerinde bu kaynakların olmadığını söylemişlerdir. Türkiye’de bu kaynaklarınyaygın olarak görülmesi nasıl açıklanabilir?

Sıcak su kaynaklarının varlığı; fay hatlarının, volkanik arazilerin ve deprem ihtimalinin habercisidir. Turistlerin geldiği ülkede sağlam bir yer yapısı olduğu için faylanma veya volkanizma yoktur. Fay hattı veya volkanizma olmadığı için sıcak su kaynaklarına da rastlanmaz.

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.

1. Delta ovalarımız genellikle alüvyon topraklarla kaplıdır.

2. Humus toprağın rengini koyulaştırır.

3. Topraktaki organik madde miktarı öncelikle bitki örtüsüne bağlıdır.

4. Garig denilen çalı topluluğu, makilerin tahrip edildiği yerlerde oluşmuştur.

5. Bozkır (Step) ilkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz kuraklığı ile sararan cılız bitki topluluğudur.

6. Ülkemizin  kesimlerinde bozkırlar geniş yer tutar.

7. Çoruh Nehri’nde rafting sporu yapılmaktadır.

8. Denizli Sarayköy’de jeotermal enerji santrali bulunmaktadır.

9. Türkiye’deki denizlerden turizm, balıkçılık, ulaşım, tuz ve kum üretimi alanlarında faydalanılmaktadır.

10. Van Gölü sularının sodalı olmasının nedeni gölün içinde bulunduğu arazilerin sodalı mineraller bakımından zengin olmasıdır.

11. Yaşadığım yerin iklimini etkileyen en önemli özellik (bunun cevabı bulunduğunuz bölgeye göre değişecektir.)

12. Yaşadığım yerin ekonomik faaliyetlerini etkileyen en önemli faktör (bunun cevabı bulunduğunuz bölgeye göre değişecektir.)

13. Türkiye’de en yüksek sıcaklık ortalamaları Akdeniz kıyılarında ölçülür.

14. Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağlar kıyıya paralel uzandığı için kıyılarda falez oluşumu yaygındır.

Aşağıdaki ifadelerin doğru veya yanlışlığını yanlarındaki kutucukları işaretleyerek (x) belirtiniz.

İfadeler -D- -Y-
1 İzmir’in yıllık sıcaklık ortalamasının Van’dan fazla olmasının sebebi enlemdir.   Y
2 Lodos, sıcaklığı artıran bir rüzgardır. D  
3 Alüvyal topraklarda genellikle tarım yapılmaktadır. D  
4 Kahverengi orman toprakları ülkemizin her tarafında yaygındır.    Y
5 Konya Ovası bütünüyle alüvyal topraklarla kaplıdır.   Y
6 Litosol topraklar, iç bölgelerdeki dağların yamaçlarında yaygındır.  D  
7 Delta ovalarında genellikle alüvyal topraklar bulunur. D  
8 Karadeniz kıyılarında makiler geniş yer kaplamaktadır.   Y
9 Türkiye, bitki türleri bakımından zengin bir ülkedir. D  
10 Ülkemizin iç kesimlerinde bozkırların geniş yer kaplaması, sadece iklimle ilgilidir.   Y
11 Türkiye’de bitki örtüsünün çeşitlenmesinde yer şekillerinin önemli etkisi vardır. D  
12 Türkiye’de doğudan batıya gidildikçe akarsuların hidroelektrik potansiyeli artar.   Y
13 Türkiye’de fay kuşakları ile sıcak su kaynakları arasında paralellik vardır. D  
14 Türkiye’nin bütün baraj göllerinde kültür balıkçılığı yapılır.   Y
15 Tuz Gölü havzası sıcak su kaynakları bakımından zengindir.   Y
16 Türkiye akarsuları denge profiline ulaşmıştır.   Y

Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Aşağıdaki rüzgarlardan hangisi sıcaklığı düşürür?
A) Poyraz B) Lodos C) Kıble D) Keşişleme E) Fön

2. Aşağıdaki kentlerin hangisinde yağış miktarı daha fazladır?
A) Konya B) Bayburt C) Zonguldak D) Kütahya E) Bolu

3. Aşağıdaki kentlerden hangisinin sıcaklık ortalaması daha düşüktür?
A) Aydın B) Bilecik C) Sinop D) Kahramanmaraş E) Çanakkale

4. Aşağıdaki kentlerden hangisinde karlar daha erken erir?
A) Balıkesir B) Sivas C) Mersin D) Amasya E) Kastamonu

5. Küçükçekmece, Marmara Denizi’ne bağlı bir koy iken, aşağıdakilerden hangisi sonucunda bir göl durumuna gelmiştir?

A) Akarsu biriktirmesi
B) Buzul biriktirmesi
C) Rüzgâr biriktirmesi
D) Dalga biriktirmesi
E) Yer göçmesi

6. Aşağıdaki ovaların hangisinin oluşumunda karstik süreçler etkili olmuştur?
A) Elmalı Ovası B) Adapazarı Ovası C) Çarşamba Ovası
D) Gediz Ovası E) Çukurova

7. Türkiye’deki toprak tipleri ve dağılışı üzerinde aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?
A) Heyelanlar B) Bitki örtüsü C) İklim
D) Yer şekilleri E) Ana kaya

8. Yurdumuzda makiler Akdeniz’de 800 m’ye, Ege Bölgesi’nde 500-600 m’ye, Marmara’da ise 300-400
m’ye kadar görülür. Bu farklılığın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Toprak B) Yağış miktarı C) Sıcaklık D) Yer şekilleri E) Eğim

9. Yer şekillerinin engebeli, eğimin fazla olduğu yerlerde hidroelektrik enerji potansiyeli yüksek olur.
Bu bilgiye göre aşağıdaki akarsularımızdan hangisinin hidroelektrik enerji potansiyeli daha yüksektir?

A) Susurluk B) Fırat C) Gediz D) Aksu E) Sakarya

10. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de birbirinden farklı iklim özelliklerinin görüldüğüne kanıt olamaz?

A) Çeşitli tarım ürünlerinin yetiştirilebilmesi
B) Doğal bitki örtüsünün farklılıklar göstermesi
C) Turizm mevsiminin güneyde daha erken başlaması
D) Çeşitli akarsu rejimlerinin görülmesi
E) Dağınık ve toplu yerleşmelerin görülmesi

11. Göl suyunun kimyasal özellikleri Türkiye’de göllerden yararlanma şekilleri aşağıda verilmiştir. Bunlardan hangisi yanlıştır? (Soru hatalıdır, soruyu yazan, “Göl suyunun kimyasal özellikleri” kısmında sonra sanki fikir değiştirmiş gibi farklı bir yönde soru sormuştur. Bu soru farklı şekillerde algılanabileceğinden dolayı hatalıdır.)
A) Tuz elde etme B) İçme suyu üretme C) Taşımacılık
D) Enerji üretme E) Balıkçılık
(Yukarıdaki soruda C ve D seçenekleri suyun kimyasal özelliğinden etkilenmez.)

12. Maki, Akdeniz ikliminde yetişen bir bitki topluluğudur. Aşağıdakilerden hangisi maki türü değildir?
A) Mersin B) Kocayemişi C) Defne D) Söğüt E) Yabani zeytin

13. Aşağıdaki göllerden hangisi ülkemizde görülmez?
A) Tektonik göller B) Moren set gölleri C) Volkanik gölleri
D) Heyelan set gölleri E) Alüvyal set gölleri

14. Makilerin Ege kıyılarından iç kısımlara doğru genişlemesinde aşağıdakilerden hangisinin payı fazladır? (genişleme kelimesini iç kesimlere doğru sokulmasında olarak düşünürsek ki normalde maki iç kısımlara doğru genişlemez daralır.)

A) Dağların uzanış yönünün

B) Enlemin

C) Boylamın

D) Yükseltinin

E) Yıllık sıcaklık farkının

15. Aşağıda verilenlerden hangisi Türkiye’deki yeryüzü şekillerinin özelliklerinden değildir?

A) Türkiye ortalama yükseltisi fazla olan bir ülkedir
B) Doğudan batıya gittikçe yükselti artar.
C) Yeryüzü şekillerindeki çeşitliğin sonucu iklim ve bitki çeşitliği görülür..
D) Egede dağlar denize dik uzanır ve koy ve körfezler fazladır.
E) Eğim ve yükseltiye bağlı olarak akarsuların akış hızı fazladır.

16. Renklendirme yöntemi ile gösterilen Türkiye fiziki haritasında Edirne ile Erzurum’un farklı renklerle gösterilmesi, bu illerin hangi bakımdan farklı olduğunu gösterir?

A) İklim çeşitliliği
B) Toprak türü
C) Jeolojik yapı
D) Bitki örtüsü
E) Yükselti

17.
– Ege Denizinin oluşumu,
– İstanbul – Çanakkale boğazlarının oluşumu,
– Anadolulun IV. jeolojik zamanda toptan yükselmesi

Türkiye’nin oluşumu ile ilgili yukarıda meydana gelen olaylar aşağıdaki kuvvetlerin hangisi ile açıklanır?

A) Orojenik hareketler
B) Volkanizma
C) Dalga aşındırması
D) Epirojenik hareketler
E) Yerkabuğunun kırılması

18. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin bitki örtüsü ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

A) Türkiye, bitki türleri açısından Dünya’nın zengin ülkelerindendir
B) Türkiye’nin büyük bir bölümü Akdeniz bitki örtüsü kuşağına girer
C) Avrupa Kıtası’nda yaklaşık 12.000 bitki türü varken ülkemiz daha küçük bir yüz ölçüme sahip olmasına rağmen 12.000 den fazla bitki türüne sahiptir.
D) Türkiye’nin bitki örtüsünün çok çeşitli olmasında yer şekillerinin ve yükseltinin kısa mesafelerde
çeşitlilik göstermesi etkilidir.
E) Bitki tür ve çeşitliliğinin en fazla olduğu yer Akdeniz bölgesidir.

19.
I. Kalkerli araziler üzerinde oluşur.
II. Renkleri oksitlenmeden dolayı kırmızıdır.
III. Humus bakımından zengin değildir.
IV. Akdeniz kıyılarında daha yoğun görülür.

Yukarıda bazı özellikleri verilen toprak tipi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çernezyom B) Laterit C) Terra – Rossa D) Podzol E) Kahverengi step

20. Türkiye’de genelde kıyı kesimleri ile iç kesimler arasında iklim özellikleri bakımından farklılıklar görülmektedir. Fakat Ege kıyıları ile iç kesimler arasında bu farklılıklar daha azdır. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A) Ortalama Yükselti
B) Bakı ve eğim
C) Bitki örtüsü
D) Dağların doğrultusu
E) Horst ve Grabenlerin yaygın olması

21. Makiler tüm kıyılarımızda görülür. Ancak güney kıyılarımızdan kuzeye doğru yükselti basamakları ve çeşitleri değişir. Akdeniz’de 800-1000 metrelere Ege’de 500-600 metrelere Marmara’da ise 300m’ye kadar yetişebilirler. Karadeniz’de ise yalancı maki dediğimiz Psödomaki yer alır. Maki bitki örtüsünün kıyılarımızda farklı yükseltilerde bulunmasının asıl sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Boylam B) Bakı C) Enlem D) Denizsellik E) Nem Yağış çeşidi

Sevebilirsin...

  • 10. Sınıf Coğrafya Kitabı 7. Bölüm Ölçme ve Değerlendirme Cevapları (Sayfa 158, 159, 160)

  • hlal

    kadir hocam çok acele lütfen 10. bölüm ölçme degerlendirme cevapları

  • Mehmet

    Kadir hocam çok acil 8.bölüm ölçme ve değerlendirmeleri cevaplarını çıkarabilir misiniz?

    • Bakalım bu aralar sınav var ama aradan çıkarabilirim onuda

  • papatyalikizz

    Allah razi olsun vallaha cokyardimci oldun kadir hocam allah tuttugunu altin etsin hicbir sitede bulamadim duzgun bi cevap tesekkurler

  • atakan

    Allah razı olsun valla kadir hocam yarın sınav olucam cvpları lazımdı bir tek sende varmış teşekkürler

    • Sinavinizda başarılar dilerim.

      • Hülya Budak Uçal

        Hocam bir konuda yardımınızı isteyebilir miyim öğrencilerime meridyen sorularını anlatmakta zorlanıyorum bu soru tipi ni Nasıl daha kolay anlatabilirim ?https://uploads.disquscdn.com/images/d5d4224960a9dd0cd5d0375a8c9728f8cae80e34d959fb689b83b69c1eea25f6.jpg

        • Hocam öncelikle konu 9. sınıflar ve konuları olunca size kolaylıklar diliyorum. Konu adı üzerinde hayali rehberlerimiz paralel ve meridyenler is hayali olunca anlatmakta zorlaşıyor. İlk yapmanız gereken bence paralel ve meridyenlerin özelliklerinin ozumsenmesidir. Bilmek soruları çözmeye yetmiyor her bir özelliğin öğrencilere gelebilecek soru tarzlariyla iyice anlatılması gerekiyor. Öğrenciler özellikleri anlayınca soruları çözmek te zorlanmıyor.

  • Çağatay

    ALLAH sizden razi olsun hocam. Çok sağolun yarin sinavim var hazirlaniyorum.