Atmosferin Faydaları ve Özellikleri

Atmosferin Faydaları Nelerdir?

  • 1. Canlı yaşamı için gerekli gazları barındırır.

01 nefes almak
Bu gazların bazılarının oranı değişmezken, bazıları zamana ve yere göre değişiklik gösterir.
– Oranı Değişmeyenler: %78 Azot, %21 Oksijen ve %1 diğerleridir.
– Oranı Değişenler: %1’lik dilim içinde yer alan Su buharı ve Karbondioksit’in (CO2) oranı değişkendir. Su buharı deniz kenarında, alçak bölgelerde, ormanlık alanlarda çok iken, kurak bölgelerde, çöllerde, kutup alanlarında(1), kara içlerinde ve yüksek alanlarda daha azdır. Mevsimden mevsime oranında değişikler meydana gelir. Karbondioksit ise Yanardağ patlamaları sırasında çıkan gazların içerisinde, Yangınlar sırasında, suyun içinde (özellikle okyanuslarda), suda çözünmüş olarak maden suyunda, şehirlerde (egzoz gazına bağlı olarak (%13)), Gece ormanlık alanlarda hatta insan dokusu ve solunumunda bolca bulunur.

  • 2. Güneş’ten gelen zararlı ışınları tutar.

02 UV
Başta atmosferin ozonosfer katı olmak üzere zararlı ışınlar (UV) atmosfer tarafından tutulmakta ve absorbe edilmektedir. UV (ultraviyole) ışınlar insan sağlığı üzerine olan zararlı etkilerini daha çok deri hücrelerini ve göz dokusunu etkileyerek gösterirler. Deri üzerine olan etkilerini cildin alt katmanlarına dek nüfuz ederek gösterirler. Kök hücreleri etkilerler ki, bu zararlı cilt yapısının oluşmasına neden olur ve cildin genetik yapısına (DNA) zarar verir. Bunun dışında deri yanmaları ve göz rahatsızlıkları da yaygın olan sorunlardır. Bunları önlemek için yapılacak en iyi çözüm güneş ışınlarının en dik (en zararlı) geldiği yaz aylarında saat 11:00 ile 15:00 arasında dışarıya çıkmamaktır.

  • 3. İklim olayları meydana gelir.

03 iklim-olaylari
İklim; sıcaklık, basınç ve nem odaklı 3 faktörün değişik oranlarda etkileşiminden doğar. Atmosfer direkt olarak sıcaklık, basınç ve nem üzerinde etkili olduğu için iklimlerin oluşumunda etkilidir. Bütün iklim olayları atmosfer içinde meydana gelir.

  • 4. Dünyanın aşırı ısınma ve soğumasını engeller.

04 hot-and-cold-office1
Atmosfer içinde bulunan su buharı ve Karbondioksit güneşten gelen ışınlarını emerek ısı halinde depolar. Böylece gündüzlerin çok sıcak olmasını, gecelerin ise çok soğuk olmasını engeller. Eğer Atmosfer olmasaydı aynen Ay yüzeyinde olduğu gibi; gündüz +150, gece ise -200 dereceye ulaşan sıcaklık koşulları meydana gelirdi. Takdir edersiniz ki bu sıcaklık değerlerinde de yaşam da mümkün olmazdı.

  • 5. Güneş ışınlarının dağılmasını sağlayarak, gölgede kalan kısımların da aydınlanmasını sağlar.

05 shadow1
Güneş ışınlarının atmosferde kırılıp dağılmasına difüzyon denir. Difüzyon olayı sonucu güneş girmeyen odalarımız, sınıflarımız aydınlanır ve ısınır. Eğer atmosfer olmasaydı gölgede kalan yerler tam karanlık olurdu.

  • 6. Işığı, sesi, sıcaklığı geçirir ve iletilmesini sağlar.

06 ses-dalgalari
Atmosfer bir üst madde de bahsedildiği gibi nasıl ışığı iletip yansıtıyorsa, sesin de iletilmesini sağlar. Sesi meydana getiren titreşimler atmosfer içindeki gazların sayesinde ilerleyebilir. Ancak uzayda ses ilerlemez veya yansımaz. Aynısı sıcaklık içinde geçerlidir.

  • 7. Uzaydan gelen meteorların parçalanmasını sağlar.

07 goktasi
Özellikle mezosfer katında uzaydan gelen değişik boyutlu meteorlar sürtünmeden dolayı yanarak kül olur. Atmosfere giren meteorlar yeryüzünden ortalama 90 km yükseklikteyken görünmeye başlarlar. Kütlesinin büyüklüğüne bağlı olarak saatte 40.000 ile 265.000 km/s girerler. Kütlenin büyük olması durumunda tamamı yanmaz bir kısmı yer yüzüne ulaşabilir. Günde ortalama 6 gök taşı dünyaya düşmektedir. Eğer atmosfer olmasaydı ay yüzeyi gibi dünya yüzeyi de meteor çarpması sonucu oluşan kraterlerle kaplı olurdu.

  • 8. Atmosfer içindeki hava akımları sayesinde sıcaklıkların dengeli dağılmasını sağlar.

08 GlobalWinds

  • 9. Dünya ile birlikte dönerek sürtünmeden doğacak yanmayı engeller.

09 yangin
Atmosfer ve Litosfer birlikte hareket eder. Eğer böyle olmasaydı, Dünya yüzeyinde saatteki hızı 1600 km/s ulaşan rüzgarlar oluşacak, sürtünmeden dolayıda yüzeyde yangınlar meydana gelecektir. Örnek olarak kasırgaların hızı saatte 300 km/s ulaşabilmektedir. Bu kasırgalar tren yolu raylarını yerinden sökebildiğine göre 1600 – 1700 km/s hızındaki rüzgarlar Dünya yüzeyinde nasıl bir tahribata neden olurdu siz tahmin edin.

ATMOSFERİN ÖZELLİKLERİ

– Atmosfer yer yuvarlığını çepeçevre saran gaz örtüsüdür. Meteoroloji, atmosferin bileşimi, katları gibi fiziksel özelliklerini inceler.

– Atmosferdeki değişik gazlar yer çekimi etkisiyle çeşitli yükseltilerde bulunurlar. Yerden yükseldikçe yoğunlukları azalır. Toplam kalınlığı 10.000 km. dolayındadır. Yer çekiminin bittiği yerde atmosfer de biter ve uzay boşluğu başlar.

– Atmosferde yaklaşık %78 azot, %21 oksijen bulunur. Argon, neon, helyum, kripton, ksenon, hidrojen gibi asal gazların oranı toplam %1 kadardır. Hacim payı %4 e kadar yükselen ve atmosferde önemli bir yeri olan su buharının (nem) miktarı sıcaklık ve iklime göre değişir.

Atmosferde ayrıca CO2 (% 0,03 kadar) ozon (O3), amonyak, kükürtlü asitler, toz, duman, is, bakteriler ve başka maddeler de bulunur.

– Ağır gazlar (O2, N, CO2) yere yakın alt tabakalarda, hafif gazlar ise üst tabakalarda yer alır. Örneğin oksijenin en büyük bölümü, yerden 9 km. yüksekliğe kadar olan alandadır. Daha yukarılarda solunuma yeterli oksijen bulunmaz.

– Havadaki oksijen oranı yazın kışa oranla biraz daha fazladır.

– Atmosferin Kalınlığı her yerde aynı değildir. Bunun sebepleri; sıcaklığın farklı olması, yer çekimi, basınç koşullarındaki farklılıklar ve merkezkaç kuvvetidir. Atmosfer Ekvator’da kalın, kutuplarda daha incedir.

Sevebilirsin...

  • 9. Sınıf Atmosferin faydaları konu anlatımı

  • regaib

    abi hll olsun işime yaradı saolasınız kaç yee baktım
    bölesini bulamadım

  • YağmurG.

    Hocam ben E dedım fakat cevap d şıkkı. Sıcaklığın güneşe olan uzaklıkla veya yakınlıkla alakası yok diye biliyordum. Yardımcı olur musunuz?

    • Güneşin yaydığı enerji miktarı değişmez. E de kastedilen yakınlık uzaklık değil yıllık harekete göre değişen 21 aralık 21 haziran durumudur. Eksen eğikliği yani

  • YağmurG.

    Hocam müsait olduğunuzda bakarsanız çok sevinirim şuan soracak kimse yok :/

    • 13. A, B, C ve D güneş ışınlarının düşme açısını etkileyerek sıcaklığı değiştirir.

      12. 2500 – 100 = 2400
      2400 / 200 = 12 (derece sıcaklık düşecek)
      20 – 12 = 8 derece olur.

      7. Avustralya bir ada olduğu için denize göre konumla bu durum açıklanamaz.

      18. Isınma oranı güneş ışınlarının düşme açısına, yüzeyin rengine ve pürüzlü olup olmamasına göre değişir. Beyaz ve düzgün yüzeyler daha az isinir. Cevap D

      11. Dünya yerden yansıyan işinlarla isinir. Nemin az olması sıcaklığın az tutulmasina ve isimanin fazla olmasına neden olur. Cevap C. dağın yüzey durumu değişken olduğu için geniş dar mi acıyla düştüğünü bilemeyiz.

      • YağmurG.

        Çok çok teşekkür ederim , çok yardımcı oldunuz 🙂

  • YağmurG.

    Troposferde yükseldikçe sıcaklığın her 200 metrede azalmasınını destekleyen örnekler nelerdir?

    • Bunu bilimsel olarak yapılan ölçümler ve hava gözlemleri ıspatlamıştır. Bunun dışında; dağların zirvelerinde kalıcı karların oluşması, yükseklere doğru bitki formasyonlarındaki değişim, bulutların troposferin yüksek kısımlarında oluşması yükseldikçe sıcaklığın azaldığını destekleyen örnekler olarak gösterebiliriz.

  • ögrenci

    faydalarıyla özellikleri aynı kategoriye giriyor bazı yerlerde sınavda hoca özellikleri çıkcak dedi faydaları da çıkar mı sınav varın

    • Ben olsam özellikleri anlamında faydalarını sorarım. Özellik – fayda biranlamda aynı