Doğa ve İnsan

dogal-ve-beseri-unsurlar2

Doğal Unsurlar Nedir?

İnsanların yaşam tarzları incelendiğinde bölgelerde büyük farklılıkların olduğu görülür. Bunun en önemli sebebi doğal unsurların insana sunduğu şartlardır. Kutuplara yakın bölgelerde insanlar kürklere bürünmüş bir şekilde iglolarda yaşarken Ekvatoral bölgede yaşayan insanlar ise yarı giyinik bir şekilde ahşap evlerde ve çardaklarda yaşar.

Doğal unsurlar, insanların fiziki ve kültürel yapısını etkilediği gibi karakteri üzerinde de etkili olur.
Örneğin

• Kutuplarda yaşayan insan soğukla mücadele ederken mizacı hep mücadeleci olur.
• Dört mevsimin hüküm sürdüğü bölgelerde insanlar mevsime göre düzenlerini kurar.
• Sıcak bölgelerde yaşayan insanlar ise mücadeleyi fazla bilmezler.

iglo dogal-unsurlar

İnsanlar yaşamlarını, doğanın sağladığı imkânlardan yararlanarak sürdürürler. Ancak doğa, her yerde ve her zaman aynı imkânları sunmaz. Doğanın sunduğu imkânların farklılığına bağlı olarak, insanların beslenme, giyinme ve barınma şekilleri, yeryüzünün değişik yerlerinde önemli farklılıklar gösterir.

Söz gelimi Ekvatoral kuşakta yıl boyunca giysi değiştirme ihtiyacı duymayan ve bütün yılı ince ve kolsuz giysilerle geçiren insanlara doğanın sunduğu imkânlarla, bütün bir yılı kalın giysiler giyerek ve soğukla mücadele ederek geçiren insanlara doğanın sunduğu imkânlar farklıdır.

Ülkemizden örnekler verecek olursak; Karadeniz Bölgesi’nin dağlık arazisinde bin bir zahmetle oluşturulan daracık tarım sahalarında, “Tarlam, bahçem susuz kalır mı?” kaygısı güdülmezken İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’nun engin düzlüklerinde dönümlerce tarım arazisi, su sıkıntısı çeker.

Kırsal kesimde insanlar evlerini Karadeniz’de ahşaptan, Akdeniz’de taştan, İç Anadolu’da kerpiçten yapar. Doğal unsurlar insanların karakterinin biçimlenmesinde de etkilidir. Dünyada dört mevsimin yaşandığı yerlerde yaşamlarını sürdüren insanlar, mevsim farklılığının oluşmadığı yerlerde yaşayan insanlara göre daha mücadelecidir.

Söz gelimi, yazın Akdeniz’in bunaltıcı sıcağından kurtulmak için Ayvagediği, Gözne gibi Torosların yücelerine sığınmış yaylalara göç eden Akdeniz sahil kuşağı insanı ile Kars, Ardahan platolarında yaz mevsiminde bile soba yakmak zorunda olan insanın doğal koşullara karşı verdiği savaşın biçimlendirdiği karakteri bir olabilir mi? Doğu’nun ağır, sakin, telaşsız insanı, Karadeniz’in saman alevi gibi parlayan sevecen insanı, İç Anadolu’nun bozkır gibi suskun insanının karakteri doğal koşullardan bağımsız oluşmuş olabilir mi? Örneklerden de anlaşılacağı gibi, doğanın sunduğu imkânlar bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir. Peki, doğanın sunduğu imkânlar nelerdir? Doğal unsur ve doğal olaylar olarak adlandırdığımız bu imkânları bir kavram haritasında birlikte inceleyelim:

kav01

Doğal unsurlar ve olaylar, dört unsurdan oluşan bir ortamda yer alır. Bunlar temel ortamlar veya muhteşem dörtlü olarak adlandırılır.

Sevebilirsin...

  • kadirhoca

    Hayırlı olsun…

  • hulya

    hocam merhaba.cografyanın yararlandıgı bılım dalları ıcınde tıp yer alır mı .cografya tıptan nasıl yararlanır.beşerı cografya ya mı girer.teşekkurler.

    • Evet faydalanır. Fiziki coğrafyanın alt dallarından biri olan biyocografya (canlılar coğrafyası ) canlıları incelerken tip botanik Zooloji ve biyolojiden faydalanir

      • hulya

        coğrasfyanın yararlamdıgı bılım dallarından tıp alanında hangı konular ıcın yardım alınır.onu anlamadım .

        • Coğrafyanın alt dallarından biride Sağlık Coğrafyasıdır. İnsan yaşadığı ortam ile etkileşim halindedir. Belli hastalıkların
          bazı yerlerde görülüp diğer yerlerde görülmemesi insan ve çevre arasındaki
          bağlantıyı göstermektedir. Sağlık, hastalık, bunların dağılım ve
          planlaması ile ilgili konularda hekimlerin, mühendislerin ve
          coğrafyacıların çalışmaları vardır. Yapılan incelemelerde coğrafyacıların
          yaptıkları araştırmaların daha geçerli olması ve coğrafyacıların bir doktor olmamasından dolayı coğrafya bilimi ve coğrafyacılara tıp bilimi yardımcı olur..
          Coğrafyacıların bu konuya daha çok yönelmesi hastalıkların önlenmesi ve
          sağlık planlamalarına katkıda bulunacaktır.

          • hulya

            tesekkurler hocamm:)şöyle sorayım.hangısı cografyanın doğal çevreyi ıncelerken yararladıgı bılımler arasında yer almaz:? a) matematık b)bıyoloji c)botanık d)zooloji e) tıp

          • Matematik insanların oluşturduğu bir kavram olduğu için doğal çevreyi incelerken değil beşeri unsurları incelerken kullanılır.

          • hulya

            hocam çok vaktınızı aldım farkındayım.:) çok teşekkurler..: cok ugrastınız .tek tek cevap verdınız. bır tanesınız))

          • Teşekkürler ?