Dünya’nın Yıllık Hareketi ve Sonuçları (Eksen Eğikliği)

DÜNYA’NIN YILLIK HAREKETİ VE SONUÇLARI

Dünya yıllık hareketini güneş etrafında elips şeklindeki yörüngesinde 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu süreye 1 yıl, bu harekete ise yıllık hareket denir.

  • Dünya’nın Güneş çevresindeki yörüngesi elips olduğu için Dünya, Güneş’e bazen yaklaşır, bazen uzaklaşır.
  • Dünya 939 milyon km uzunluğundaki yörünge düzlemi üzerinde saatte 108.000 km hızla hareket eder.
  • Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu zaman 3 Ocak’Ocaktır. Bu noktaya Perihel (Günberi) denir. Dünya’nın Güneş’e olan yaklaşık uzaklığı 147 milyon km’dir.
  • Dünya’nın Güneş’e en uzak olduğu zaman 4 Temmuz’dur. Bu noktaya Afel (Günöte) denir. Dünya’nın Güneş’e olan yaklaşık uzaklığı 152 milyon km’dir.
  • Dünya’nın yörüngedeki hızı sabit değildir. Dünya’nın yörüngedeki hızı, Güneş’e yakın olduğu dönemlerde artarken, uzak olduğu dönemlerde azalır.

yillik-hareket-a

Bunun sonucunda: ( Yörüngenin elips olmasının sonuçları )

  • Yarım kürelerde mevsim süreleri farklı olur. (KYK’de yaz 2 gün fazla, GYK’de kış iki gün fazla)
  • Eylül ekinoksu 2 gün gecikir.
  • Şubat ayı 2 gün kısa sürer.

yillik_hareket

Dünya 21 Aralık, 21 Mart tarihleri arasında Güneş’e yaklaştığı için Güneş’in çekim gücünden etkilenmekte, ekseni etrafındaki dönüş hızı artmaktadır. Bunun sonucunda Şubat ayı 2 gün kısa sürer. 21 haziran, 23 eylül tarihleri arasında ise güneşten uzaklaşmakta çekim gücünün azalmasına bağlı olarak eksen hareketi yavaşlamaktadır. Bunun sonucunda da 21 Eylül olması gereken Eylül ekinoksu 2 gün gecikmekte ve 23 Eylüle uzamaktadır.

Burada akla takılan bir soru Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu bir zamanda nasıl olur da kış mevsimi yaşanır, uzak olduğunda ise yaz mevsimi yaşanır? Bunun sebebi ilk konulardan beri tekrar edilen, yeryüzündeki sıcaklık güneşe yakın yada uzak olmakla değil tamamen Güneş ışınlarının düşme açısıyla ilgilidir. Dik geldiği zaman sıcak, eğik geldiğinde zaman soğuk olur. Örneğin Kuzey Kutup Noktası 6 ay boyunca gündüz olmasına rağmen sıcaklık bu süre içinde 0 derecenin üzerine hiç bir zaman çıkmaz.

DÜNYA’NIN EKSEN EĞİKLİĞİ

Yer ekseniyle yörünge düzlemi birbirine dik değildir. Yörünge düzlemiyle yer ekseni arasında 66o  33′ lık, yörünge düzlemiyle Ekvator arasında ise 23o 27′ dakikalık bir açı vardır.

eksen-egikligi

Dünya’nın Eksen Eğikliğinin ve Yıllık Hareketinin Sonuçları:

  • Bir noktaya güneş ışınlarının düşme açıları yıl içinde değişir.
  • Cisimlerin gölge boyları yıl içinde değişir. (Kuzey – Güney doğrultusunda)
  • Dönenceler oluşur. ( 23o 27‘ )
  • Kutup daireleri oluşur. ( 66o 33‘ )
  • Aydınlanma dairesi sürekli Kutup Noktaları ile Kutup Daireleri arasında yer değiştirir.
  • Bir yerde gece – gündüz süresi yıl boyunca değişir.
  • Bir yerde güneşin doğuş ve batış saatleri sürekli değişir.
  • Güneşin doğduğu ve battığı yer yıl içinde sürekli değişir.
  • Mevsimler oluşur.

yarimkure-mevsim

  • Kutuplarda 6 ay gece, 6 ay gündüz yaşanır.

EKSEN EĞİKLİĞİ İLE İLGİLİ İHTİMALLER

 Eksen Eğikliği Olmasaydı:

Yer ekseni yörünge düzlemine dik olsaydı ( yörünge düzlemi, ekvator ile çakışık olsaydı);

eksen-egikligi-olmasaydi

  • Güneş ışınları yıl boyunca ekvatora dik gelirdi.
  • Güneş ışınları yıl boyunca bir noktaya öğle vakti aynı açı ile gelirdi.
  • Bir yerde sıcaklık yıl içinde değişmezdi.
  • Mevsimler oluşmazdı.
  • Gece ve gündüz süreleri yıl boyunca 12 saat olurdu.
  • Güneşin doğuş ve batış saatleri değişmezdi.
  • Güneşin doğduğu ve battığı yerler değişmezdi.
  • Aydınlanma dairesi sürekli kutup noktalarından geçerdi.
  • Dönenceler ve kutup daireleri oluşmazdı.

Eksen Eğikliği Bugünkünden Büyük Olsaydı; ( Örn: 30o)

eksen-egikligi-cok

  • Dönenceler 30o enleminden geçer ve tropikal kuşak genişlerdi.
  • Kutup daireleri 60 enleminden geçer ve kutup kuşağı genişlerdi.
  • Orta kuşak daralırdı.
  • Güneş ışınlarının dik geldiği alan genişlerdi.
  • Ekvatoral kuşakta sıcaklık ortalamaları düşerdi.
  • Orta kuşakta yazlar bugünkünden daha sıcak, kışlar ise daha soğuk olurdu.
  • Güneş ışınlarının bir noktaya düşme açısı daha fazla değişirdi.
  • Gece ile gündüz süreleri arasındaki fark artardı.

Eksen Eğikliği Bugünkünden Küçük Olsaydı; ( Örneğin: 15o )

eksen-egikligi-15-az

  • Dönenceler 15o enleminden geçer ve tropikal kuşak daralırdı.
  • Kutup daireleri 75o enleminden geçer ve kutup kuşağı daralırdı.
  • Orta kuşak genişlerdi.
  • Güneş ışınlarının dik geldiği alan daralırdı.
  • Güneş ışınlarının bir merkeze düşme açısı yıl içinde daha az değişirdi.
  • Gece ile gündüz arasındaki zaman farkı azalırdı.
  • Orta kuşakta yaz mevsiminde sıcaklık ortalamaları azalır, kış mevsiminde sıcaklık ortalamaları artardı.
  • Ekvatoral bölgede sıcaklık ortalamaları artardı.

Sevebilirsin...

  • sa

    SAĞOLASIN ÇOK İŞİME YARADI

  • zeynep

    hocam dönence ekinoks ve aydınlanma çemberi kavramları bir türlü oturmuyor 5 saattir sayfa sayfa dolaşıyorum burdakindede bir şey anlanmadım, zaten hiç bir yerde şu aydınlanma çemberinin ne olduğu doğru dürüst yazmıyor şubat ayı desen bir 28 oluyor bir 29 oluyor,, şu işi halledeyim diye net açtım, kafam iyice allak bullak oldu hocam….

  • zeynep

    mesela siz burada dünyanın güneşe uzaklaşıp yakınlaştığı yerlerdeki hız değişimiminin nedeninden bahsetmişsiniz Allah razı olsun demişsiniz ki, güneşin çekim hikayesi. bu başka yerde yazmıyor, okuyorsun okuyorsun bir şey anlamıyorsun,, bu dünyanın hareketleri konusu heryerde bölük pörçük, hiç bir yerde net değil.

  • aslı

    bakalım hayrını görecez mi 🙂

    • İnşallah görürsünüz umudum o yönde.

  • melike

    teşekkürler

  • Nur

    hocam başka öğrenilecek bilgi yok dimi hepsi bu??

    • Bu başlık için bu kadarı yeterlidir

      • Simge2323

        Hocam bi turlu mevsim sureleri neden farklıdır anlayamiyorum

        • Şöyle anlatmaya çalışayım. Dünya’nın elips şeklindeki yörüngesinde Dünya’nın hareket hızı her yerde aynı değildir. Dünya, 23 Eylül – 21 Mart tarihleri arasında yörüngede daha hızlı hareket eder. Dolayısıyla varması gereken noktaya 2 gün önce ulaşır. Dolayısıyla KYK kış mevsimini 2 gün az yaşar. 21 Mart – 23 Eylül arasında ise Dünya’nın yörüngedeki hızı yavaşlar bu da GYK’de kış mevsiminin 2 gün fazla yaşanması demektir. GYK’de kışın 2 gün fazla olması KYK’de yazın 2 gün fazla olmasına eşdeğerdir. Bu farklılığın sebebi yörüngenin elips olması, Dünya’nın güneşe yaklaşması ve uzaklaşmasıyla alakalıdır. Dünya Güneşe daha yakınken ( 3 ocak) çekim gücünün etkisiyle yörüngedeki hızı artarken, uzak iken (4 temmuz) çekim gücünün azalmasıyla yörüngedeki hızı yavaşlar. Ben bunu anlatırken genelde mıknatıstan örnek veririm. Demir mıknatısa ne kadar yakınsa aradaki etkileşim o kadar fazladır. Şunu karıştırmamak gerekir. 3 ocakta dünya güneşe en yakınken nasıl KYK’de kış yaşanır? Dünya’nın sıcaklığını güneşe yakınlık uzaklık değil Güneş Işınlarının yeryüzüne düşme açısı belirler.

  • Elzem

    Merhaba matematik iklim kusaklarinin eksen egikliyle olan ilgisinden bahseder misiniz? Bir soruda eksen egikligiyle hangisi alakali degildir demis ve cevabi matematik iklim kusaklarinin olusumu demis. Ama arastirinca alakali olduğu bariz yazıyor acaba soru mu hatali?

    • Adı üzerinde matematik! Matematik iklim kuşaklarının sınırını eksen eğikliği belirler.
      Mesela:
      Tropikal Kuşak: 23 derece 27 dakika enlemleri arasında olması veya,
      Orta Kuşak: 23 27 ile 66 33 arası
      Kutup Kuşağı: 66 33 ile 90 derece arasında bulunur.

      Görüldüğü üzere 23 27 veya 66 33 sadece ve sadece eksen eğikliği ile açıklanabilir. Soru yanlış veya cevap anahtarı. İyi çalışmalar

  • Utku Onat KARA

    Şuanda Yazıyorum İnşallah Güzel Bir Not Alırım Sevgilerle…

  • Gizli

    HOCAM Öğretmenimiz performans ödevi için d dünyanın yıllık hareketinin sonuçlarını verdi v ben tam olarak nereyi yazacağımı anlamadım lütfen ACİL CEVQP VERİN

    • Bu sayfanin tamamı. Ilk once yıllık hareketin ne olduğunu tanımla. Eksenin elips şeklinde olmasının sonuçlarınida yaz eğer yazmazsan konu eksik kalır. Sonrada yıllık hareketin sonuçlarını maddeler halinde yaz. En sonunda da eksen egikligi ile ilgili ihtimalleri. Umarım iyi bir not alırsınız. Şekilleri ne kadar doğru cizerseniz o kadar yüksek not alırsınız.

      • Gizli

        Ya da sayfanın tamamını mı yazım

  • Tmm doğru sayfadasiniz. Bu sayfayı ve ilaveten özel tarihleri yazmanızı öneririm. 21 Mart 21 aralık 23 eylül ve 21 haziran tarihlerinde dünyada neler yasanir? Sonuçta yıllık hareket ile ilgili

  • Beliz

    hocam bana gölge boyu ve gece gündüz uzunluğu grafikleri lazım nerde bulabilirim ?

    • Bu grafikleri bir yerlerde bulmanız mümkün değildir. Ancak konuyu biraz çalışır ve anlarsanız kendi başınıza yüzlerce grafik oluşturabilirsiniz. Ben bir tanesini senin için ekleyeyim fikir sahibi olursun.

      • 45 derece enleminde

        • Ekvator ve Kuzey Kutup Dairesi Üzerinde Gündüz Uzunluğu Grafikleri

          • Beliz

            çok teşekkür ederim hocam

  • Teoman Şengül

    hocam benim ödevim dünyanın elips yörüngesinin yıllık hareket sonuçları bunlarımı yazmam gerek

    • Evet bu sayfayı yazmanız gerekiyor.

  • Emre

    Hocam coğrafya öğretmeninimiz dünyanın yıllık hareketi ve dünyanın eksen eğikliğini istedi performans olarak neleri yazmalıyım teşekkürler..

    • Konu burası. Burayı yazmanız yeterli

  • Hocanı gerçekten etkilemek ve 100 almak istiyorsan yıllık hareketin hareketli bir düzeneğini yapman yeterlidir. Ancak bunu yapmak gerçekten çok zor. Eğer yıllık hareketi anladıysan ve bunu yapabileceğini düşünüyorsan hiç durma. Yada sabit 4 dünya küresi kullanarak makette oluşturabilirsin. Sana kalmış 😀 iyi çalışmalar.

  • veli

    merhaba hocam . benim hocam dünyann şekli ekseni eğikliği günlük ve yıllık hareketinin etkisi ni sordu burayı yazmam yeterlimi şimdiden teşekürler

  • sena

    Merhaba hocam performans ödevi olarak bu konuyu yapmak istiyodum bunları yazsam ve birde slayt eklesem yeterli olurmu

    • Neden olmasın!

      • sena

        Saolun hocam

  • Sümeyra

    Hocam güneşin doğduğu ve battığı yerin değişmesini açıklar mısınız? Bir türlü gözümde canlandıramadım.

    • Sorunuza nasıl cevap vereyim derken söyle bir örnek geldi aklıma. Televizyon izlediğinizi varsayalım konumu değişmiyor ( güneş gibi) ama siz buna farklı açılardan izliyorsunuz televizyona göre konumunuz değişiyor ( dünya gibi) bazen tam karşısından bazen yukardan bazende yatarken alttan bakıyorsunuz. Bu durumda gözlerinizin aldığı pozisyon değişiyor. Bu farklı açılardan televizyona bakınca gözün sağa sola hareket yerleri nasıl değişiyor ise dünyada göz misali eksen egikligi nden dolayi güneşe göre konumu değişir ve bazen tam ekvatordan bazende donenceler arasındaki noktalardan güneşe tam karşıdan bakar. Dolayısı ile sabit bir noktada yıl içinde güneşin konumu değiştiği için Doğuş ve batış noktaları değişir.

  • Emre

    Hocam birazdan prformansıma başlıycam dünyanın eksen eğikliği ve dünyanın yıllık hareketi ile ilgili bu sayfadaki tüm yazıları yazıcam hepsi işte v ekleyeceğim bişey gereklimi yoksa burdakiler yeterlimi

  • Tuğbatkd

    hocam eksen eğikliğini video ile izleyip okusam dahi anlamadım nasıl tarz sorular çıkar sınavda

    • eksen eğikliği ve yıllık hareketin sonuçları aynı kapıya çıkar. Yıllık hareket ve eksen eğikliği öğrencilerin anlamakta gerçekten zorlandığı bir nokta ve bunu anlatmakta zor. Size tavsiyem yörüngenin şeklinin sonuçları ile eksen eğikliğinin sonuçlarını ezberlemeniz. Bu konu sınıf ortamında öğretmence rahatlıkla anlatılabilir.

  • cecelistçi

    gece ve gündüzün oluşumu ile gece e gündüdüzn ardalanması aynı şeylerimi ifade eder ve bunlar dünynaın kendi ekseni etrafında dönmesinin bir sonucumudur?

    • Gece gündüzün oluşumu ve ardalanmasi farklı nedenlerle meydana gelir. Gece gündüzün oluşumu dünyanın şeklinden kaynaklanır. Ardalanmasi ise gece ve gündüzün birbirini takip etmesi demektir. Bunun için dünyanın hareket etmesi (kendi etrafinda) gerekir.

  • testokulmağduru

    test okul cevapa anahtarı gibisiniz hocam saolun

  • Sosruko

    Hicam ygs’ye çalışıyorum. Ezberleyelimmi bu konuları başka çare yok gibi. Acil cevap verirseniz iyi olur. Coğrafya özeti cikariyorumda hocam.

    • Evet ilk başta ezberlemen gerekiyor soru çözdükçe de anlamaya başlıyorsun neyin ne olduğunu. 3 boyutlu düşünce yeteneğinin ne düzeyde olduğunu bilmiyorum bunda da iyiysen bu sorular sana çok basit gelmeye başlar. Başarılar dilerim.

  • Emine

    Hocam, bu konuya çalışırken bir sitede aşağıdaki bilgiler yazıyordu.(Kaynak vermek gerekirse http://geograpy.blogcu)
    Tam olarak anlayamadım. Yardımcı olur musunuz 🙂
    __NOT:Eksen eğikliği kaç derece ise Kutup noktalarına güneş ışınları en fazla o açıyla düşer.
    __Eksen eğikliği daha küçük olsaydı aydınlanma çizgisi daha az yer değiştireceğinden (??hocam çizim yapmaya çalıştım ama bir sonuca varamadım) gece ile gündüz arasındaki fark azalırdı.
    __NOT:Eksen eğikliği küçüldükçe gece ile gündüz arasındaki fark azalır. Eksen eğikliği büyüdüğünde ise fark artar.

    • Normalde cevapları bu kadar geciktirmem ancak dün akşam cevaplamak için müsait olamadım gündüzde bulunduğum yerdeki internet bağlantısı Disqus’a izin vermiyor. Neyse sorunuza gelelim;

      Yazılanların tamamı doğrudur. Açıklamak gerekirse;

      *** “Eksen eğikliği kaç derece ise Kutup noktalarına güneş ışınları en fazla o açıyla düşer.” Eksen eğikliği normalde 23 derece küsür dakikadır. Dolayısı ile günümüz şartlarında kutup noktaları Güneş Işınlarını en fazla 23 derece ile alabilir. Bir nokta güneş ışınlarını en dik 90 derece ile alır bu durum gündüz vakti saat 12:00 de güneşin tam tepemizde olmasına benzetilebilir. Eğer;
      eksen eğikliği 30 derece olsaydı kutup noktaları güneş ışınlarını 30 derecelik acı ile,
      eksen eğikliği 50 derece olsaydı kutup noktaları güneş ışınlarını 50 derecelik acı ile,
      eksen eğikliği 80 derece olsaydı kutup noktaları güneş ışınlarını 80 derecelik acı ile alırdı. Bu durumda kutuplar kutup olmaktan çıkar buzullar tamamen erirdi. Çünkü güneş ışınları ne kadar dik gelirse o bölge o kadar sıcak olur.

      *** “Eksen eğikliği daha küçük olsaydı aydınlanma çizgisi daha az yer değiştireceğinden (??hocam çizim yapmaya çalıştım ama bir sonuca varamadım) gece ile gündüz arasındaki fark azalırdı.” Daha basit bir önerim var eksen eğikliği hiç olmasaydı (sıfır) gece ile gündüz arasındaki fark ne olurdu? SIFIR. Bu durumda eksen eğikliği ne kadar artarsa bir noktada gece – gündüz farkı o kadar artar. Örneğin Ankara’da;

      Eksen Eğikliği 0 derece — gece gündüz farkı 0 dakika
      Eksen Eğikliği 0 derece — gece gündüz farkı 0 dakika

      • Emine

        Hocam öncelikle teşekkür ederim. Benim sorumu daha doğrusu sorularımı cevaplamanız, bununla ilgilenmeniz beni çok mutlu etti.. Allah razı olsun:))

        • Coğrafya ile ilgili bütün sorularınıza cevap verileceğinden emin olabilirsiniz. ;D

  • hazal

    hocam bana acil cevap verir misiniz ben ilk görseli coğrafya 9. sınıf kitabınındakini çizdim fakan bunun socunda yani dünyanın elips olması sonucunda diye başlayan kısımdan devam ettirsem ödevimi yanlışlık ve uyuşmazlık olur mu? lütfen acil cevap verin performans ödevimi yarına yetiştirmem gerekiyor

    • Dunyanin geoit olmasının sonucu veya yorungesinin elips olmasının sonucu olabilir. Bu arada performans ödevinizin konusu nedir ki?

  • Alaaddin

    Hocam öncelikle Teşekkürler çalışmalarınızdan dolayı çok faydalı oluyorsunuz bizlere.Sorum şu hocam yıllık hareket ile eksen eğikligi aynı şey mi yani sonuçları aynı mı

    • Eksen egikligi yıllık hareket ile anlam ifade eder. Yıllık hareket ile eksen egikliginin sonucu aynıdır.

  • Laila

    21 haziran tarihinde güneş ışınları atmosferde en az tutulmaya uğrarken kimin bulunduğu yere ulasır

    • Kimin bulunduğu yere değil hangi enlem veya yarım kürede demek daha dogru olur. Enlem olarak 23 kuzey enlemleri veya kuzey yarım kürede en az tutulma görülür.