Harita ve Kroki

Dünya’nın tamamının ya da bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün, belirli bir ölçek  dahilinde küçültülüp, düzlem üzerine aktarılmasına harita denir.

Tanımdan da anlaşılacağı gibi, bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için;
• Kuş bakışı görünümü yansıtması,
• Belli bir ölçeğe göre çizilmesi,
• Düzlem üzerine çizilmiş olması gerekir.

Harita yapımında belirlenecek esaslar:
1. İlk önce kullanım amacı belirlenmeli
2. Haritanın ölçeği belirlenmeli
3. Kuş bakışı görünüm sağlanmalı
4. Küresel Dünya’nın şekli, fazla bozulma olmadan düzleme aktarılmalı. (Bunun için projeksiyon yöntemi uygulanmalıdır.)

Kroki, herhangi bir yerin kuş bakışı görünümünün kabataslak çizimidir. Ölçek kullanılmadığı için harita sayılmaz.

Dünya küresel bir şekle sahip olduğundan, Dünya’nın bir düzlem üzerinde hatasız olarak gösterilmesi mümkün değildir. Bunu bir portakalın kabuğunu bozmadan, yırtıp parçalamadan düz bir yüzey hâline getirmenin imkânsız oluşuna benzetebiliriz. Yer’in şeklinin küçük bir modeli olan Model Küre gerçeğe en uygun haritadır.

Kroki: Bir yerin kuş bakışı görünüşünün kabataslak çizimine kroki denir.

Piri Reis'in Paftası
Piri Reis’in dünya haritasının günümüze gelebilen paftası

Yeryüzünün belli bir bölgesinin yakından, devamlı ve bilimsel sayılabilecek bir şekilde gözlemlenmesinden sonra çizilmiş olan Akdeniz kıyılarını gösteren haritalar, harita tarihçileri tarafından ilk gerçek anlamdaki harita olarak değerlendirilmiştir. Bunlara portolano (liman rehberi) adı verilmektedir.

Çağdaş haritacılığın kurucusu olarak Mercator ve Ortelius kabul edilmektedir.

Sevebilirsin...