Dünya’nın Şekli ve Boyutları Çözümlü Sorular

1) Dünya’yı iki eşit parçaya ayıran herhangi bir meridyenin çevresi 40 009 km iken, Ekvator’un çevresi 40 076 km’dir. Bu farklılık aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

A) Meridyenlerin sayısına
B) Dünya’nın geoit şekline
C) Dünya’nın yıllık hareketine
D) Dünya’nın günlük hareketine
E) Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketine

Çözüm

2) Aşağıdakilerden hangisinin oluşumu diğerlerinden farklı bir nedene bağlıdır?

A) Gece ve gündüz sürelerinin uzayıp kısalması
B) Güneş ışınlarının yere değme açısının gün içinde değişmesi
C) Okyanus akıntılarının her iki yarım kürede halkalar oluşturması
D) Sürekli rüzgârların Kuzey Yarım Küre’de sağa, Güney Yarım Küre’de sola sapması
E) Cisimlerin gölge boyunun sabah ve akşam vakitlerinde uzun, öğle vaktinde kısa olması

Çözüm

3) Dünya’nın günlük hareketinin sonuçları arasında;
I. Yerel saat farklarının meydana gelmesi
II. Mevsimlerin meydana gelmesi
III. Cisimlerin gölge uzunluklarının değişmesi
IV. Gece ve gündüz uzunluklarının değişmesi
V. Gece ve gündüzün birbirini takip etmesi
özelliklerinden hangileri gösterilemez?

A) I ve III
B) I ve IV
C) II ve III
D) II ve IV
E) III ve V

Çözüm

4) Dünya’nın ekseni etrafındaki dönüş yönünde değişiklik olsaydı, aşağıdakilerden hangisinde bir değişiklik olması beklenirdi?

A) Güneş’in doğuş yerinde
B) Meridyenlerin uzunluklarında
C) Paraleller arasındaki uzaklıkta
D) Ekvator’la ekliptik arasındaki açıda
E) Aralarında 1°’lik fark bulunan iki meridyen arasındaki yerel saat farkında

Çözüm

5) Aşağıdakilerden hangisi, Dünya’nın şekli ve boyutlarına bağlı olarak meydana gelen sonuçlardan biri değildir?

A) Harita çizimlerinde hataların oluşması
B) Güneş ışınlarının yeryüzüne farklı açılarla düşmesi
C) Ekvator yarıçapının kutuplar yarıçapından uzun olması
D) Ekvator’daki yer çekiminin kutuplardakinden az olması
E) Cisimlerin gün içindeki gölge uzunluklarının değişmesi

Çözüm

6) Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe, Dünya’nın kendi ekseni çevresindeki dönüş hızının azaldığı bilinmektedir.

Buna göre, Dünya’nın dönüş hızları arasındaki fark kürede numaralandırılan hangi iki nokta arasında daha fazladır?

A) 1 ve 2 B) 1 ve 3 C) 2 ve 3 D) 3 ve 4 E) 4 ve 5

Çözüm

7) Dünya’nın geoit şekli, paralellerin boylarının Ekvator’dan kutuplara doğru küçülmesine neden olur.
Buna göre,
I. 30° kuzey
II. 40° güney
III. 50° kuzey
paralellerinin boyları için aşağıda verilen sıralamalardan hangisi doğrudur?

A) III > II > I
B) I > III > II
C) I > II > III
D) II > III > I
E) III > I > II

Çözüm

8)


Dünya kendi ekseni çevresinde dönerken, haritada işaretlenen illerden hangisi Güneş’in karşısından en son geçer?

A) Manisa B) Burdur C) Ordu D) Nevşehir E) Van

Çözüm

9) Yatay bir düzleme dik olarak yerleştirilen bir çubuğun gölgesinin sabah vaktinde batıyı, akşam vaktinde ise doğuyu göstermesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

A) Dünya’nın küresel şekliyle
B) Dünya’nın elips şeklindeki yörüngesiyle
C) Dünya’nın Güneş çevresindeki hareketiyle
D) Ekvator düzlemi ile yörünge düzlemi arasındaki açıyla
E) Dünya’nın ekseni çevresinde batıdan doğuya doğru hareket etmesiyle

Çözüm

10) Dünya’nın ekseni çevresindeki hızının artması durumunda, aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

A) Bir günün süresinin kısalması
B) Gece ve gündüz sürelerinin kısalması
C) Okyanus akıntılarında sapmanın artması
D) Güneş ışınlarının geliş açısının değişmesi
E) Sürekli rüzgârların daha çok sapmaya uğraması

Çözüm

11) Aşağıdaki haritada gösterilen ok yönünlerinde Konya’dan hareket eden beş kişi, Konya ile eşit yükseltilerdeki yerlere ulaşmışlardır.

Buna göre, hangisinin ulaştığı yerdeki yer çekimi Konya’dakine göre daha fazladır?

A) I      B) II      C) III      D) IV      E) V

Çözüm

12) Doğuda yerel saatin daima ileri, batıda ise daima geri olması aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

A) Dünya’nın geoit şekliyle
B) Dünya’nın yıllık hareketiyle
C) Dünya’nın eksen eğikiiğiyle
D) Dünya’nın elips şeklindeki yörüngesiyle
E) Dünya’nın ekseni çevresindeki dönüş yönüyle

Çözüm

13) Aşağıdakilerden hangisi, Dünya’nın ekseni çevresinde batıdan doğuya doğru dönmesinin bir sonucu olarak gösterilemez?

A) Gölge boyu ve yönlerinin değişmesi
B) Sürekli rüzgârların sapmalara uğraması
C) Okyanus akıntılarının halkalar oluşturması
D) Doğudaki bir merkezin Güneş’i daha önce görmesi
E) Ekvator’dan kuzeye ve güneye gittikçe sıcaklıkların azalması

Çözüm

14) Art arda gelen iki meridyen arasındaki uzaklık Ekvator’dan kutuplara doğru azalırken, aralarındaki yerel saat farkı değişmez. Bu durum, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A) Dünya’nın kutuplardan basık olmasıyla
B) Bütün meridyenlerin aynı uzunlukta olmalarıyla
C) Ekvator düzlemi ile yörünge düzleminin birbiriyle çakışmamasıyla
D) Ekvator’dan kutuplara gidildikçe paralellerin boylarının kısalmasıyla
E) Dünya’nın dönüş hızının Ekvator’dan kutuplara doğru azalmasıyla

Çözüm

15) Dünya’nın şeklinin bir sonucu olarak, 21 Mart günü güneş ışınlarının atmosfer içindeki yolu kutuplara doğru uzar ve ışınların tutulma oranı artar. Buna göre, aşağıdaki ülkelerin hangisinde 21 Mart günü, güneş ışınlarının tutulma oranı en fazladır?

A) Türkiye
B) Norveç
C) Mısır
D) Endonezya
E) ispanya

Çözüm

16) Dünya’nın kendi ekseni çevresindeki dönüş hızı Güneş’in doğuş ve batış süresini etkilediğine göre, aynı günde aşağıdaki illerin hangisinde Güneş’in doğuş ve batış sürelerinin daha uzun olduğu söylenebilir?

A) Mersin
B) Ankara
C) Diyarbakır
D) Sinop
E) Erzurum

Çözüm

Sevebilirsin...

  • Ozcan

    Hocam bakarmısınız

    • Cevap 3 ve 5 tir çünkü;
      1. Her iki yarimkurede de olabilir.
      2. Dünyanın tamamında görülür.
      3. Sadece güney yarım küre de olur.
      4. Her iki yarım küre de de görülür.
      5. Sadece kuzey yarım küre de yengeç donencesinde

  • aslı

    Dünya bir küp olsaydı ne olurdu?( Özellikle eksen eğikliğinin söz konusu olması halinde güneş ışınlarının geliş açısı aydınlanma çizgisi gibi hususlarda yorum yapamıyorum hocam yardımcı olursanız çok sevinirim)

    • Dunyanin şu anki şekline kıyasla açıklaması ve anlaşılması çok daha karışık bir durum ortaya çıkardı. Bunu burada açıklamak mümkün değil harici bir makale konusudur. Aydınlanma çizgisinin durumuna gelince yer Eksenin in bu kürenin köşelerinden mi yoksa yüzeyinden mi geçecegi çok önemli. Bu durumda ortaya çok farklı sonuçlar çıkar. Bu değişiklik sonucunda şu anki durumda dünyanın tam yarısı aydınlık tam yarısı karanlık durumu değişir dünyanın minimum 1/6 si aydınlık olur… vs. Vs…

      • aslı

        gece gündüz süre farkının ekvatora gidildikçe azalması yine söz konusu mudur?

  • aslı

    Aşağıda çeşitli enlemlerde 40 dakikalık zaman farkı oluşabilmesi için gereken doğu-batı uzaklığı verilmiştir.
    30 derece için gereken mesafe 980
    45 derece için gereken mesafe 820
    60 derece için gereken mesafe 700

    Zaman farkı aynı kalmasına rağmen doğu batı mesafesinin değişiyor olması aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
    A)Bir gün süresinin her yerde 24 saat olduğunu
    B)Açısal hızın her yerde aynı olduğunu
    Hocam ben bu iki şık arasında kaldım.Her yerde açısal hızın eşit olduğundan bahsedebilmemiz için öncelikle dünyanın her yerinde bir tam turun eşit sürede atıldığını ispatlamamız gerekir.Böyle bir durumda b nin kanıtı a dan geçmez mi?Gerçi paralel dairelerinin uzunlukları verilmeden a ya dolayısıyla b ye varmakta mümkün görünmüyor.Siz ne düşünüyorsunuz?

    • Ben ikisini de düşünmüyorum. Boylamlar arası mesafenin Ekvatordan kutuplara doğru daralması daha kısa mesafelerde aynı zaman farkını oluşturur. Burada mesafe azaldığı halde zaman farkının aynı kalması boylamlar arası mesafenin daralmasına bağlıdır. Boylamlar arası mesafenin daralmasının tek sebebi ise Dünya’nın Şeklinin Küresel olmasından kaynaklanır. A ve B dünyanın her yerinde sabit olan bir durumdur.

  • ela
    • Gölge boyundaki değişim ne kadar az olursa o nokta Ekvatora o kadar yakındır. I doğru. Gölge boyu değişimi ile gündüz süresi değişimi paralellik gösterir II de doğru. III hakkında yorum yapılamaz. Cizgisel hız Ekvatora yakin olan yerlerde daha fazladır. IV yanlış. Cevap: I ve II C

      • ela

        Hocam kutup kuşağı( özellikle kutup dairesinde) gölge boyu değişimi az olmaz mı ?Kutup dairesi üstünde gölge boylarının değişmediği zamanlar olacak ya kutup dairesinde?Özellikle bu grafikte gölge boyu hakkında çıkarım yapamasakta hangi tarihlerde uzayıp hangi tarihlerde kısaldığına bakamaz mıyız?)Burada tarihler çıkmamış fakat kitapta yazıyor.Mesela k ekvatorda olsaydı 21 mart ve 23 eylül tarihlerindeki gölge boyundan daha kısa bir gölge boyu görülemezdi şeklinde yorum yapmak mümkün değil mi?)

  • ela
    • En yüksek konuma 21 haziranda ulaştığı için I söylenebilir. Bütün tarihlerde güneş ışığını aldığı ve tam tepe çizgisine ulaşamadığı için II söylenir ancak III söylenemez. III söylenemez çünkü 21 aralıkta güneş ufukta görünmektedir. Cevap I ve II D

  • Aslı

    Karalar neden güney yarım kürede değilde kuzey yarım kürede daha fazladır?