Türkiye’nin Coğrafi Konumu ve Etkileri

mutlak-goreceli-konum3

Türkiye’nin Coğrafi Konumu ve Sonuçları

Coğrafi Konum Nedir

Türkiye’nin, Dünya üzerinde bulunduğu yeri nasıl ifade edersiniz? Türkiye, Dünya’nın neresindedir? Olayı biraz daha daraltalım; eviniz, yaşadığınız şehrin neresindedir? Bir arkadaşınızı evinize davet etseniz ve tek başına evinizi bulmak zorunda olsa evinizi nasıl bulabilir? İşte bu noktada geniş bir alana sahip Dünya’da belirli yerlerin veya noktaların dünya üzerinde nerede olduğunu coğrafi konumu yardımıyla buluruz.

Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın veya alanın, Dünya üzerinde nerede bulunduğunun ifade edilmesine coğrafi konum denir. Bir bölgenin veya noktanın Dünya’nın neresinde olduğu iki şekilde ifade edilebilir. Bunlar mutlak (matematik) konum ve göreceli (özel) konumdur.

Mutlak (Matematik) Konum Nedir?

Dünya üzerindeki herhangi bir yerin Ekvator’a ve başlangıç meridyenine göre yerinin belirtilmesine mutlak konum denir. Dünya üzerindeki herhangi bir yerin mutlak konumunu belirleyebilmek için paralel ( enlem ) ve meridyenlerden ( boylam ) yararlanılır. Mutlak konum değişmez. Örneğin Türkiye’de güneş her daim İngiltere’den önce doğar önce batar, bunun değişme ihtimali yoktur (tabi güneş batıdan doğarsa o başka).

Türkiye’nin Mutlak Konumunun Sonuçları Nelerdir?

Türkiye: 36 – 42 kuzey paralelleri ile 26 – 45 doğu meridyenleri arasında yer alır.
Türkiye’nin en kuzeyi ile en güneyi arasında ki kuş uçuşu uzaklık 666 km’dir.
Türkiye’nin en doğusu ile en batısı arasında ki yerel saat farkı 76 dakikadır.
Türkiye 2. ve 3. saat dilimlerinde yer alır.
Türkiye üzerinde ardışık iki meridyen arası uzaklık ortalama 85 km’dir.
Türkiye orta kuşakta yer alır.
Türkiye’de ılıman iklimler görülür.
Türkiye’de mevsimler belirgin olarak yaşanır.
Türkiye’ye güneş ışınları hiç bir zaman dik açıyla gelmez ve gölge boyu sıfır olmaz.
Türkiye’de gece ile gündüz arasında ki zaman farkı kuzeye doğru gidildikçe artar.
Türkiye’de öğle vakti gölge yönü kuzeyi gösterir.
Türkiye’de dağların güney yamaçları güneş ışınlarını daha fazla alır.
Türkiye’de güney cepheli evler daha pahalıdır. vb.

Göreceli (Özel) Konum Nedir?

Dünya üzerindeki herhangi bir yerin; kıtalara, okyanuslara, denizlere, önemli geçit ve boğazlara, ticaret ve suyollarına, önemli madenlere ve kentlere uzaklığı, yükseltisi ve yer şekilleri gibi özellikleri o yerin göreceli (özel) konumunu belirler.

Türkiye’nin Göreceli Konumunun Sonuçları Nelerdir?

Türkiye özel konumu itibariyle, Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine yaklaştığı yerde bulunmaktadır.
Hem Asya hem de Avrupa kıt’asında toprakları bulunmaktadır.
Üç tarafı denizlerle çevrilidir.
Ortalama yükseltisi fazladır ve yükseltisi batıdan doğuya doğru artar.
Yer şekilleri çeşitlidir. Buna bağlı olarak aynı anda çeşitli mevsim özellikleri yaşanır.
Çeşitli iklim tipleri görülür.
Gerçek alanı ile izdüşüm alanı arasındaki fark fazladır.
Petrol bakımından zengin Orta doğu ülkelerine yakındır.
Ekonomik bakımdan gelişmiş Avrupa ülkelerine yakındır.
Önemli ticaret yolları üzerinde yer alır ve iki önemli boğaza sahiptir.
Ulaşım daha çok doğu – batı yönünde gelişmiştir.
Yer altı ve yer üstü kaynakları bakımından zengindir.
Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye, Yunanistan ve Bulgaristan ile kara sınırı bulunur.
Zengin ve çeşitli tarihi eserlere sahiptir.
Farklı kültür ve medeniyetlere beşiklik yapmıştır.
Akarsu ve göl bakımından zengindir.
Fay hatları nedeniyle deprem olaylarının yaygın olduğu bir ülkedir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

27 Cevaplar

  1. kadirhoca dedi ki:

    Türkiye’nin Coğrafi Konumu ve Sonuçları, Türkiye’nin Mutlak ve Göreceli Konumunun Sonuçları Konu Anlatımı

  2. kürşatkürkçü dedi ki:

    bu 2’sinin farkları nelerdir?

    • kadirhoca dedi ki:

      Bir benzetme ile anlatayım. Bir yere gitmemiz gerekiyor. 1. Seçenek adresi kağıda yazıp gidiyoruz ve elimizde koymuş gibi buluyoruz (mutlak). 2. Seçenek sora sora buluyoruz (göreceli)

  3. misafir dedi ki:

    Ben ”Türkiye’nin Coğrafi Konumunun Ticari İlişkilere Etkisi ” diyorum bu çıkıyor.Bana ”Türkiye’nin Coğrafi Konumunun Ticari İlişkilere Etkisi ” ile ilgili bilgi verebilirmsiniz?
    Lütfen 🙂

  4. melih güler dedi ki:

    iklim elemanları konusu yokmu ?

    • kadirhoca dedi ki:

      Olmaz mı. Tabii ki de var ancak iklim konusu çok geniş bir konu olduğu için tek yazıyla sunulmamıştır. Bu konu için;
      1. Sıcaklık,
      2. Basınç,
      3. Rüzgarlar,
      4. Yağış ve
      5. Büyük İklimler konularına bakabilirsiniz. İyi çalışmalar.

    • kadirhoca dedi ki:

      Noktanın bulunduğu enlem 15 kuzey enlemi dir. 15 kuzey enlemi için orta kusaktadir diyemeyiz. Cevap D seçeneğidir. Diğerleri doğrudur.

      • Pınar KÜMÜŞTAŞ dedi ki:

        Hocam öncülü işleme nasıl ceviricem onu yapamadım ve bu gibi sorularda zorlanıyorum bu soruların mantığını anlatır misiniz

        13 Eyl 2017 12:39 tarihinde “Disqus” yazdı:

        • kadirhoca dedi ki:

          Her paralel arası 111 km dir. Bu temel bilgiyi paralellerin ve meridyen lerin özellikleri konusundan öğrenebilirsiniz. Bunu bildiginiz de size verilen mesafeyi 111 e bölerek iki nokta arasındaki paralel farkını bulabilirsiniz.

    • kadirhoca dedi ki:

      27 derece enleminde bulunan İzmir’de saat 12: 00 (gölge en kısa olduğu an) saat nerede 12:12 olur?

      12:12 – 12:00 = 00:12 dk zaman farkı
      12 / 4 = 3 boylam farkı olur. Doğuda saatler daha ileri olduğu için doğuya doğru 3 meridyen geçeriz.

      27 + 3 = 30 Doğu boylamı olur.

      Cevap: B seçeneğidir.

    • kadirhoca dedi ki:

      666 / 111 = 6 paralel farkıdır. X noktasından 6 paralel yukarı (kuzeye) gidersek;

      5 + 6 = 11 paraleline ulaşırız. 11 K 2. aralıktadır.

      X noktasından 6 paralel aşağı (güneye) inersek 1 Güney paraleline ulaşırız. 1 Güney 5. aralıkta bulunur.

      Cevap: C seçeneğidir.

    • kadirhoca dedi ki:

      4995 / 111 = 45

      35 kuzey paralelinden Ekvator’a (0) geldiğimizde 35 paralel inmiş oluruz. Daha inmemiz gereken;

      45 – 35 = 10 paralel daha vardır.

      Ekvator’un (0) 10 paralel güneyinde ise 10 Güney paraleli yer alır.

      Cevap: A seçeneğidir.

  5. İrem Yalçın dedi ki:

    Aynı anda bir ulusal saatin kullanılması mutlak mıdır? neden?
    Rusyada aynı anda birden fazla ortak saat kullanılması mutlak mıdır? neden?

  6. özlem dedi ki:

    Mesela tarım ürünlerinin olgunlaşma süresi falan veriliyor testlerde bu konu ile ilgili. bu özel konum mu matematik konum mu

  7. Hatice dedi ki:

    Ermenistan, gürcistan ve ırak’ın mutlak ve özel konumda nasil inceleyeceğiz. Neler yazacağız?

    • Kadir UÇAR dedi ki:

      Bu ülkelerin paralel ve meridyenlerine bakarak mutlak, diğer ülkelere, göllere, denizlere, veya kentlere göre uzaklığına, yüzey şekillerine ve yükseltisine bakarak özel konumu hakkında bir şeyler söyleyebilirsiniz. Türkiyenin özel ve matematik konumunun sonuçlarına bakarak benzer ifadeleri o ülkelere uyarlayabilirsiniz. İyi çalışmalar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir