Küresel ve Bölgesel Örgütler

Küresel ve Bölgesel Örgütler

örgütler diyagram

A. Küresel Örgütler

1. Siyasi Örgütler

a) Birleşmiş Milletler

birleşmiş milletler

Birleşmiş Milletlerin Yapısı

  • Kuruluş Tarihi: 24 Ekim 1945
  • Üye Sayısı: 192 (Vatikan’ın Üyeliği Kaldırılmıştır)
  • Merkezi: ABD (Newyork)

Birleşmiş Milletler hangi organlardan meydana gelmektedir?

  • Genel Kurul,
  • Genel Sekreterlik,
  • Güvenlik Konseyi,
  • Ekonomik ve Sosyal Konsey,
  • Uluslararası Adalet Divanı

Birleşmiş Milletlerin Kuruluş Amacı Nedir?

  • Genel anlamda BM’nin en büyük amacı Barışı korumaktır. Birleşmiş Milletler kuruluş amacını “Adalet, Güvenlik, Sosyal Hayatta Eşitliği ve Ekonomik Kalkınmayı tanınmış bütün ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir örgüttür” şeklinde tanımlar. Aslında Birleşmiş Milletler II. Dünya Savaşı sonrasında galip devletlerce kurulmuş olup savaş sonrası anlaşmazlıkları ve barışın devamını sağlamak amacıyla kurulmuştur. Birleşmiş Milletlerin kuruluş amaçları, I. Dünya Savaşından sonra kurulan Milletler Cemiyetinin amaçları ile benzerlik gösterir. Ancak II. Dünya Savaşının başlaması Milletler Cemiyetinin dağılmasına sebep olmuştur.

Birleşmiş Milletlerde Hangi Ülkeler Veto Hakkına Sahiptir?

  • ABD,
  • Fransa,
  • İngiltere,
  • Çin,
  • Rusya

Birleşmiş Milletlere Üye Ülkeler Hangileridir?

Birleşmiş milletlere üye olan ülkeler ve giriş tarihleri için tıklayınız…

Türkiye Birleşmiş Milletlerin Kurucu Üyesi midir?

Evet. Türkiye (24 Ekim 1945) Birleşmiş Milletlerin kurucu üyelerindendir.

Birleşmiş Milletlerin amaç ve İlkeleri Nelerdir?

BM’nin amaç ve ilkeleri için tıklayınız…


b) İİT (İslam İşbirliği Teşkilatı)

islam konferansı örgütü logo

  • Kuruluş Tarihi: 21 Ağustos 1969
  • Üye Sayısı: 57 (BM’den sonra en fazla üyesi olan küresel örgüttür.)
  • Merkezi: Suudi Arabistan (Cidde)
  • Dikkat: İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) olarak bilinir ancak 38. Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karar gereğince örgütün ismi İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştirilmiştir.

İİT hangi organlardan meydana gelmektedir?

  • İslam Zirvesi (3 yılda bir toplanır)
  • İslam Ülkeleri Dışişleri Konferansı (En az yılda bir defa)
  • Genel Sekreterlik.

İİT’nin Kuruluş Amacı Nedir?

  • a) Üye devletler arasında İslam dayanışmasını geliştirmek,
  • b) İktisadi, sosyal, kültürel, bilimsel ve diğer önemli faaliyet sahalarında üye devletler arasında işbirliğini güçlendirmek ve uluslararası örgütlerde üye devletler arasında dayanışmayı yürütmek,
  • c) Irk ayrımını, fark gözetmeyi bertaraf etmeye ve sömürgeciliğin her şeklini ortadan kaldırmaya gayret etmek,
  • d) Adalet üzerine kurulu uluslararası barış ve güvenliği desteklemek için gerekli tedbirleri almak,
  • e) Kutsal yerlerin korunması için sarf edilen gayretleri ve Filistin halkının mücadelesi için sağlanan desteği koordine etmek, haklarını tekrar kazanması ve topraklarını kurtarması için Filistin halkına yardım etmek,
  • f) Bütün Müslüman milletlerin onur, bağımsızlık ve ulusal haklarını korumak amacıyla verdikleri mücadeleyi desteklemek;
  • g) Üye devletler ile diğer ülkeler arasında işbirliği ve anlayışı geliştirmeye elverişli ortam yaratmak.

İslam Teşkilatı Örgütü Hangi Olay Üzerine Kurulmuştur?

  • Şimdiki adı ile İslam İşbirliği Teşkilatı, Kudüs’te El Aksa Mescidinin yakılması üzerine kurulmuştur.

Yeni Üye Kabulü Nasıl Gerçekleşir?

  • İslam İşbirliği Teşkilatı’nın merkezi Cidde’dedir. Teşkilata 57 üye ülke dahildir. Birleşmiş Milletler’den sonra en fazla üyeye sahip uluslar arası örgüttür ve dört kıtadan devletler İİT’ye üye durumdadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) dahil, 5 ülke de ‘‘gözlemci’’ statüsündedir. Her İslam ülkesi Örgüte üye olabilmektedir. Yeni üye kabulü üye ülkelerin 2/3 çoğunluğunun onayıyla gerçekleşebilmektedir.

2. Askeri Örgütler

a) NATO (North Atlantic Treaty Organization)

nato logo

  • Kuruluş Tarihi: 4 Nisan 1949
  • Üye Sayısı: 28 (12 kurucu ülke + 16 sonradan üye olanlar)
  • Merkezi: Belçika (Brüksel)

NATO’nun Kuruluş Amacı Nedir?

İkinci Dünya Savaşından sonra Rusya’ya karşı ABD’nin desteğini alarak Avrupa’nın güvenliğini sağlamak için kurulmuş siyasi ve askeri bir örgüttür. NATO 9 Nisan 1949 tarihinde Washington’da kurulmuştur. Üye olan ülkeler kolektif bir çalışma için bir araya gelmeyi taahhüt etmişlerdir. Bu ülkelerden herhangi birinin toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı ve güvenliği tehlikede olduğunda veya üye ülkelerden birine yapılan saldırıda tüm üye ülkelerin birlikte hareket etmesi kararlaştırılmıştır. Türkiye bu örgüte 1952 yılında üye olmuş ve yapılan anlaşma çerçevesinde Kore’ye asker göndermiştir.

NATO’ya Üye Ülkeler Hangileridir?

nato ya üye olan ülkeler

4 Nisan 1949

– Birleşik Krallık – Belçika – Kanada – Danimarka – Fransa – İzlanda – İtalya – Lüksemburg – Hollanda – Norveç – Portekiz – Amerika Birleşik Devletleri

18 Şubat 1952

– Türkiye – Yunanistan (1974’te askeri kanadından çıksa da 1980’de geri döndü)

9 Mayıs 1955

– Almanya

30 Mayıs 1982

– İspanya

12 Mart 1999

– Çek Cumhuriyeti – Macaristan – Polonya

29 Mart 2004

– Bulgaristan – Estonya  – Letonya  – Romanya  – Litvanya  – Slovenya – Slovakya

1 Nisan 2009

– Hırvatistan – Arnavutluk

NATO’nun İlk Askeri Müdahalesi Hangi Ülkede Olmuştur?

  • 1992 – 1995 yılları arasında Bosna – Hersek

3. Ekonomik Örgütler

a) OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü)

OPEC LOGO

  • Kuruluş Tarihi: 14 Eylül 1960
  • Üye Sayısı: 13 (Venezuela, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt kurucu üyeler, Sonradan Katılanlar: Katar, Libya, Endonezya, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Nijerya, Ekvador ve Gabon)
  • Merkezi: Viyana (1965’ten sonra)

Dünya petrol rezervlerinin 2/3’üne sahip olan 5 ülke tarafından 1960 yılında Bağdat’ta kurulan bir konfederasyondur. Kurucu ülkeler Suudi Arabistan, Iran, Kuveyt, Irak ve Venezuela’dır. Bu ülkeler aynı zamanda yeni ülkelerin kuruluşa katılmasında veto hakkına da sahiptirler. Katar, Libya, Endonezya, Ekvador, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Nijerya, Gabon ve Angola OPEC’e sonradan katılmışlardır. OPEC, petrol fiyatlarının ve üretim miktarlarının belirlenmesinde etkin bir role sahiptir. Alınan kararların üye ülkeler tarafından uygulanması konusunda herhangi bir yaptırım bulunmamaktadır.

yazının devamı (PDF) için tıkla…

b) IMF (Uluslararası Para Fonu)
c) Dünya Bankası
d) OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü)

4. Çevre Örgütleri

a) Greenpeace
b) WWF (Dünya Doğayı Koruma Örgütü)

B. Bölgesel Örgütler

a) Avrupa Birliği

b) NAFTA (Kuzey Amerika Ülkeleri Serbest Ticaret Antlaşması)

c) KEİ (Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı)

d) AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı)

Bunlar da hoşunuza gidebilir...