Doğa ve İnsan

dogal-ve-beseri-unsurlar2

Doğal Unsurlar Nedir?

İnsanların yaşam tarzları incelendiğinde bölgelerde büyük farklılıkların olduğu görülür. Bunun en önemli sebebi doğal unsurların insana sunduğu şartlardır. Kutuplara yakın bölgelerde insanlar kürklere bürünmüş bir şekilde iglolarda yaşarken Ekvatoral bölgede yaşayan insanlar ise yarı giyinik bir şekilde ahşap evlerde ve çardaklarda yaşar.

Doğal unsurlar, insanların fiziki ve kültürel yapısını etkilediği gibi karakteri üzerinde de etkili olur.
Örneğin

• Kutuplarda yaşayan insan soğukla mücadele ederken mizacı hep mücadeleci olur.
• Dört mevsimin hüküm sürdüğü bölgelerde insanlar mevsime göre düzenlerini kurar.
• Sıcak bölgelerde yaşayan insanlar ise mücadeleyi fazla bilmezler.

iglo dogal-unsurlar

İnsanlar yaşamlarını, doğanın sağladığı imkânlardan yararlanarak sürdürürler. Ancak doğa, her yerde ve her zaman aynı imkânları sunmaz. Doğanın sunduğu imkânların farklılığına bağlı olarak, insanların beslenme, giyinme ve barınma şekilleri, yeryüzünün değişik yerlerinde önemli farklılıklar gösterir.

Söz gelimi Ekvatoral kuşakta yıl boyunca giysi değiştirme ihtiyacı duymayan ve bütün yılı ince ve kolsuz giysilerle geçiren insanlara doğanın sunduğu imkânlarla, bütün bir yılı kalın giysiler giyerek ve soğukla mücadele ederek geçiren insanlara doğanın sunduğu imkânlar farklıdır.

Ülkemizden örnekler verecek olursak; Karadeniz Bölgesi’nin dağlık arazisinde bin bir zahmetle oluşturulan daracık tarım sahalarında, “Tarlam, bahçem susuz kalır mı?” kaygısı güdülmezken İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’nun engin düzlüklerinde dönümlerce tarım arazisi, su sıkıntısı çeker.

Kırsal kesimde insanlar evlerini Karadeniz’de ahşaptan, Akdeniz’de taştan, İç Anadolu’da kerpiçten yapar. Doğal unsurlar insanların karakterinin biçimlenmesinde de etkilidir. Dünyada dört mevsimin yaşandığı yerlerde yaşamlarını sürdüren insanlar, mevsim farklılığının oluşmadığı yerlerde yaşayan insanlara göre daha mücadelecidir.

Söz gelimi, yazın Akdeniz’in bunaltıcı sıcağından kurtulmak için Ayvagediği, Gözne gibi Torosların yücelerine sığınmış yaylalara göç eden Akdeniz sahil kuşağı insanı ile Kars, Ardahan platolarında yaz mevsiminde bile soba yakmak zorunda olan insanın doğal koşullara karşı verdiği savaşın biçimlendirdiği karakteri bir olabilir mi? Doğu’nun ağır, sakin, telaşsız insanı, Karadeniz’in saman alevi gibi parlayan sevecen insanı, İç Anadolu’nun bozkır gibi suskun insanının karakteri doğal koşullardan bağımsız oluşmuş olabilir mi? Örneklerden de anlaşılacağı gibi, doğanın sunduğu imkânlar bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir. Peki, doğanın sunduğu imkânlar nelerdir? Doğal unsur ve doğal olaylar olarak adlandırdığımız bu imkânları bir kavram haritasında birlikte inceleyelim:

kav01

Doğal unsurlar ve olaylar, dört unsurdan oluşan bir ortamda yer alır. Bunlar temel ortamlar veya muhteşem dörtlü olarak adlandırılır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

33 Cevaplar

  1. kadirhoca dedi ki:

    Hayırlı olsun…

    • Mehmet Tasdemir dedi ki:

      Akarsu sorusunda Doğru yanıt E olur .Çünkü gerçek uzunluğu kuş uçumuna böldüğümüzde elde ettiğimiz en düşük rakam V no’lu akarsu oluyor.Bu da bu akarsu da eğimin en fazla olduğunu gösteriyor yani mendereslerin az olduğunu dolayısıyla biyoçeşitlilik azdır

      • kadirhoca dedi ki:

        Sayılar birbirine yaklaştıkça (gerçek uzunluk ile kuş ucunu uzunluk) eğim azalır, akış hızı azalır biyoçeşitlilik artar. Bu yakınlık oransaldir. Fark en fazla e de değil D secenegindedir. Bunu matematiksel olarak hesaplayabilirsiniz.

  2. hulya dedi ki:

    hocam merhaba.cografyanın yararlandıgı bılım dalları ıcınde tıp yer alır mı .cografya tıptan nasıl yararlanır.beşerı cografya ya mı girer.teşekkurler.

    • kadirhoca dedi ki:

      Evet faydalanır. Fiziki coğrafyanın alt dallarından biri olan biyocografya (canlılar coğrafyası ) canlıları incelerken tip botanik Zooloji ve biyolojiden faydalanir

      • hulya dedi ki:

        coğrasfyanın yararlamdıgı bılım dallarından tıp alanında hangı konular ıcın yardım alınır.onu anlamadım .

        • kadirhoca dedi ki:

          Coğrafyanın alt dallarından biride Sağlık Coğrafyasıdır. İnsan yaşadığı ortam ile etkileşim halindedir. Belli hastalıkların
          bazı yerlerde görülüp diğer yerlerde görülmemesi insan ve çevre arasındaki
          bağlantıyı göstermektedir. Sağlık, hastalık, bunların dağılım ve
          planlaması ile ilgili konularda hekimlerin, mühendislerin ve
          coğrafyacıların çalışmaları vardır. Yapılan incelemelerde coğrafyacıların
          yaptıkları araştırmaların daha geçerli olması ve coğrafyacıların bir doktor olmamasından dolayı coğrafya bilimi ve coğrafyacılara tıp bilimi yardımcı olur..
          Coğrafyacıların bu konuya daha çok yönelmesi hastalıkların önlenmesi ve
          sağlık planlamalarına katkıda bulunacaktır.

          • hulya dedi ki:

            tesekkurler hocamm:)şöyle sorayım.hangısı cografyanın doğal çevreyi ıncelerken yararladıgı bılımler arasında yer almaz:? a) matematık b)bıyoloji c)botanık d)zooloji e) tıp

          • kadirhoca dedi ki:

            Matematik insanların oluşturduğu bir kavram olduğu için doğal çevreyi incelerken değil beşeri unsurları incelerken kullanılır.

          • hulya dedi ki:

            hocam çok vaktınızı aldım farkındayım.:) çok teşekkurler..: cok ugrastınız .tek tek cevap verdınız. bır tanesınız))

          • kadirhoca dedi ki:

            Teşekkürler ?

    • kadirhoca dedi ki:

      Burada akarsuyun gerçek ve kuş uçumu uzunluğundan bölgenin ne kadar dağlık olduğu sonucuna ulaşırız. Bu farkın arttığı yerlerde (dağlık, engebeli ve eğim koşulları) akarsu daha hızlı akar. Hızlı akan sularda biyoçeşitlilik daha azdır.
      A) 10/40 = 0,25
      B) 20/60 = 0,33
      C) 50/200 = 0,25
      D) 100/600 = 0,16
      E) 600 / 900 = 0,66

      Şimdi bu sayılar neyi ifade ediyor neye göre seçmeliyim diyor olabilirsiniz. Bölme işlemi sonucunda çıkan sayı ne kadar 1’e yaklaşıyorsa akarsu eğim ve yükselti o kadar az demek olur. Biz en hızlı akanı bulmalıyız bu durumda 0’a en yakın olanı şeçeriz. Cevap: D olur. Bu akarsu üzerinde eğim ve yükselti farklılıkları fazla su hızlı akışlıdır. Bu yüzden dolayı biyoçeşitlilik diğer akarsulara göre daha azdır.

  3. Mehmet dedi ki:

    Hocam birde şu soruda b ile c arasinda kaldim ikiside oluyo gibi internette arastirdim da biraz https://uploads.disquscdn.com/images/4f64a693dcef8e079777870728d648179968cb9f9ebabe8f1ef34eb846c98500.jpg

    • kadirhoca dedi ki:

      Cevap: B’dir. Dünya orman ürünleri için hammadde birincil olarak Kanada ve Rusya’nın kuzeyindeki tayga ormanlarından sonra ekvatoral kuşaktaki kongo ve amazon havzalarındaki ekvatoral ormanlardan , muson ikliminin hakim olduğu Güneydoğu Asya ve adalarından karşılanır.

      • Mehmet dedi ki:

        Teşekkür ederim hocam ancak hayvancılık şıkkı için ne düşünüyorsunuz oda oluyo sanki

        • kadirhoca dedi ki:

          Hayvancılığı bu alanlarda sınırlamak pek mantıklı değil. Özellikle doğuda verilen asyanin iç kesimi ve Avustralya’nın iç kesimleri yağışın oldukça az olduğu yerler olup hayvancılığa uygun değildir. Dünyada hayvancılık step ve cayır alanlarında yaygındır.

  4. kadirhoca dedi ki:

    Biliyor musun sen öyle yazınca aklıma tam tersi bir durumda yaşanabileceği geldi. Çünkü eğer akarsuların tamamı eğim koşulları açısından benzer özellikler gösteriyorsa (ki bu soruda netleştirilmemiş) eğim azaldıkça akarsular büklüm yapmaya başlar. Biz buna menderes diyoruz. Menderesler kıvrılarak aktıkları için boyu uzar. Mendereslerin genel özelliklerinden biride eğimin azalmasından dolayı yavaş akmalarıdır. Soru köküne baktığım zaman bizi bu noktada aydınlatacak bir yargı verilmemiş. arada kaldım şimdi.

  5. kadirhoca dedi ki:

    Sınavdayim 1 saat sonra neden haklı olduğumu yazacağım.

  6. kadirhoca dedi ki:

    Sizin mantığınızı da çok iyi anladım ancak bir akarsuyun büklüm yapıp yapmaması eğim durumu hakkında kesin bilgi vermez. Dümdüz akan akarsuyun eğimi çok az olamaz mı? Siz bu farkı yatayda (kıvrılma ile) anladınız ben ise dikeyde (başladığı ve bittiği yükselti farkı) anladım ve ona göre yanıtladım. Bir haritada eğim farkından dolayı kuş uçumu uzaklığı 10 km olarak ölçülen bir uzunluk gerçekte çok daha fazla olabilir. Bu fark eğim farkındandır ve soru için daha kesin bir cevap oluşturacaktır. Ben bu şekilde düşünüyorum. Ve sizin düşündüğünüz cevabın tam olarak yanlış olmadığınıda söyleyebilirim.

    • kadirhoca dedi ki:

      Soru kısaca demek istiyor ki insanlar nerede çoksa oradaki doğal yaşamı daha çok tehdit eder. Bu durumda en az insanın olduğu yeri seçmeliyiz. Cevap: II’dir. (Grönland Adası) iklim koşullarına bağlı olarak insan yaşamına çok uygun değildir ve az insan yaşar.

    • kadirhoca dedi ki:

      Soru coğrafya sorusundan ziyade Türkçe’de ki “Bu paragraftan çıkarılabilecek bir sonuçtur” sorusu gibi 😀 Ben bu sorudan B seçeneğine ulaşırım. Hani D seçeneği de ufaktan gıdıklıyor ama demek istediği doğal çevre koşullarının canlı yaşamına etkisi.

  7. Zeynep Avcı dedi ki:

    Strafigraf ne demek

    • kadirhoca dedi ki:

      Stratigrafi Nedir?

      “Stratigrafi sınıflaması kayaların çeşitli özelliklerine ve jeolojik zamanlara göre bir takım alt bölümlere ayrılmasıdır. Stratigrafi sınıflaması kaya türü özellikleri, fosil
      kapsamı, kayaların kökeni, fiziksel ve kimyasal bileşimi, yaşı, oluşma ortamı vb. gibi birçok özelliklere dayandırılarak yapılır. Bu sınıflama bütün çökel, magmatik ve metamorfik kayalara uygulanabilir.

      Stratigrafinin temel amacı, kayaların özelliklerini ve sıralanımlarını inceleyerek jeolojik tarihçeyi aydınlatmaktır. Sahada çalışan yerbilimci, kayaların litoloji özelliklerine göre bir takım litostratigrafi birimleri ayırır, bunların sınırlarını haritasına geçirir ve bu birimlerden fosil, kaya, mineral gibi örnekler alır. Laboratuvarda örnekler üzerinde yaptığı incelemelerden sonra, sahada tanımladığı birimlerin yaşını ve oluşum ortamını yorumlar. Litostratigrafi ve biyostratigrafi birimlerini tanımladıktan sonra jeolojik olayları dikkate alarak jeoloji sütunundaki kronostratigrafi birimlerinin karşılıklarını bulur veya yeni kronostratigrafi birimleri saptar. Sonuçta, kronostratigrafi birimleri deneştirilerek (korele edilerek) önce bölgesel daha sonra da dünya çapında bir jeokronoloji (jeolojik yaş) cetveli hazırlanmış olur. Bu açıklamada görüldüğü gibi, litostratigrafi, litodem, biyostratigrafi, kronostratigrafi ve jeokronoloji birimleri sahada objektif olarak görülmesi bu sıralamada gittikçe güçleşen, yorum oranı giderek artan birimlerdir.

  8. kadirhoca dedi ki:

    Dağılış “Nerede?” sorusuna cevap vermelidir. “Dünya’nın farklı noktaları” nerede sorusunu karşılamaz kesin bir yer vermelidir. Mısır, Hindistan, Çin deseydi o zaman dağılış olurdu. Bu hali ile değil.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir